AŞIRI (FAHİŞ) FİYAT UYGULAMALARI VE BUNUNLA HUKUKİ MÜCADELE ARAÇLARI

Özet

Ekonomik sistemde mal ve hizmetlerin fiyatları her zaman sabit değildir. Fiyatlar, arz ve talebe bağlı olarak değişkenlik gösterir. Ancak fiyatlar, arz ve talep dengesine göre belirlense de bazı olağanüstü dönemlerde talep artışına bağlı olarak fiyatlarda ani yükselişler gözlenmektedir. Özellikle savaş, deprem, salgın hastalık dönemlerinde bazı mal ve hizmetlerin fiyatlarında aşırı artışlar yapılmakta bu da tüketicilerin zarar görmesine neden olmaktadır. Bu gibi dönemlerdeki artışlarda sadece arz talep dengesi değil, bireylerin anlık ve acil ihtiyaçlara istinaden oluşan talebi bir fırsat olarak görüp aşırı kâr elde etme isteği de önemli rol oynamaktadır. Bu bağlamda gerek olağan dönemlerde gerekse bu tür olağanüstü dönemlerde fiyat artışlarının hukuki sınırlarının tespit edilmesi ve fahiş fiyat artışlarına yönelik getirilmiş olan hükümlerin tartışılması gerekir. Hâlihazırda dünya genelinde hızla yayılan korona virüsü (covid 19) nedeniyle ülkemizde birçok malın fiyatında aşırı artışlar görüldüğünden tüketici yararı bakımından bu tür uygulamalara karşı etkin mücadele edilmesinin önemi yadsınamaz. İşte bu çalışmamızda tüketiciler seviyesindeki aşırı fiyat artışları ve bu artışlara yönelik hukuki tedbirler ele alınacaktır. Bu bağlamda, çalışmamızda öncelikle aşırı fiyat artışı kavramı ele alınacak, ardından bununla mücadele araçları olarak, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, Türk Borçlar Kanunu, Türk Ticaret Kanunu, Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’un ilgili hükümleri ela alınacak ve sonuç bölümü ile çalışma bitirilecektir.

Abstract

The price of goods and services is not always fixed in economic system. Prices vary depending on supply and demand. However, despite being defined by supply-demand balance, there are times when sudden price increases are observed due to increased demand. In times of war, earthquake and pandemics, there are particularly extreme increases in goods and service prices and this significantly affects the consumers. Such increases occur not only due to supply - demand balance but also due to the desire to over-profit from the demand caused by the sudden and urgent needs of individuals. Therefore, it is important to determine the legal boundaries of price increases both in ordinary times and in extraordinary times and it is also necessary to discuss provisions that have been introduced as a measure against illegal increases in prices. The rapid global spread of corona virus (Covid-19) lead to extreme price increases in many items in Turkey and therefore the importance of effective measures against such increases cannot be ignored. This study will be addressing the issue of extreme price increases from a consumer point of view and also the relevant legal measures. In this context, our study will be first discussed the concept of extreme price increases, as then-fighting tools it, Constitution of Turkey, the Turkish Code of Obligations, Turkish Commercial Code, the Law on Consumer Protection, the relevant provisions of the Law on Regulating the retail trade will be brown and the epilogue the work will be completed.