ZAYİ BELGESİ TALEP EDERKEN NELERE DİKKAT EDİLMELİDİR?

Özet

Türk Ticaret Kanununa göre gerçek ve tüzel kişi her tacir defter ve belgelerini on yıl süre ile saklamak zorundadır. Bu yükümlülüğe uyulmaması adlî ve idarî para cezası gerektirmektedir. Tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeleri elinde olmayan birtakım nedenlerle kaybedebileceğini dikkate alan Yasa Koyucu, hem 6762 sayılı eski Ticaret Kanununda hem de 6192 sayılı Türk Ticaret Kanununda zayi belgesine yer vermiştir. Eski Ticaret Kanunu'nda defter ve belgelerin saklanması yükümlülüğüne aykırılık için cezaî bir yaptırım öngörülmediğinden, vergi kanunlarında da yer verilmediğinden, tacirler genelde mükellef sıfatıyla vergi ve sosyal güvenlik işlemlerine dair incelemelerde ibraz etmek üzere zayi belgesi talep etmekte idi. Oysa, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununda defter ve belgelerin saklanmaması halleri için öngörülen cezalar dikkate alındığında, zayi belgesinin yeni dönemde tacirlerin sıklıkla müracaat edeceği düzenlemelerden birisi olacağı düşünülmektedir. Buna karşılık, her zayi belgesi talebi mahkemece kabul edilmeyebileceği gibi, verilen zayi belgesinin sonradan iptal edilmesi de mümkündür. Bu nedenle, red yahut iptal durumu ile karşılaşmayacak şekilde zayi belgesi talebinde bulunulması önemlidir. Bu çalışmada, tacirlerin zayi belgesi talebinde bulunurken dikkat etmeleri gereken hususlar üzerinde durulmaktadır.

Abstract

According to the Turkish Commercial Code, all merchants are obliged to keep their records and documents for ten years. Failing to comply with the law warrants a judicial and administrative fine. Legislator that takes note of the fact that those records and documents may get lost due to unforeseen circumstances included the affidavit of loss in the old Turkish Commercial Code no. 6762, as well as the new Turkish Commcercial Code no. 6192. As the former Code did not include a penalty for the loss of documents, traders requested the affidavit only for inspectional purposes. As the judicial and administrative fine is present for failing to comply with the law in the new Code, the affidavit of loss is considered to be a document which will be frequently requested by the traders. Despite that, as not all the affdavit requests will be accepted by the respective courts, it will also be possible to annul a granted affidavit. Due to that, it's important to request the affidavit carefully in order to avoid a situation of dismissal or annulment. In this study, the highlighted respects while requesting an affidavit of loss are discussed.