VERGİDE ADALET İLKESİ VE TÜRK VERGİ SİSTEMİNDEKİ YERİ

Özet

Gelişen ve değişen dünyada küreselleşme ve liberalizm ile birlikte, ülkeler arasında ticari kısıtlamalar azalmış, ticari sınırlar kalkmış ve ge- rek bireylerin gerekse ülkelerin harcamalarında da artış yaşanmıştır. Harcamalardaki artışlar kamunun finansmanı konusunda sorunlara yol açmıştır. Kamunun finansmanını sağlamaya yönelik en ciddi gelir kale- mi şüphesiz ki vergilerdir. Vergi; Kamu harcamalarının finansmanını sağlamak adına yurttaşlardan egemenlik haklarına dayanarak cebren alı- nan bedellerdir. Verginin kamu finansmanını karşılama görevinin yanın- da maliye politikası aracı olma özelliği ile de piyasanın önemli bir faktö- rü olarak dikkat çekmektedir. Vergi adaleti, vergi yükünün bireyler ara- sında toplumdaki hakim anlayışa göre adil kabul edilen bir biçimde pay- laştırılmasıdır. Vergi yükünün adaletli bir şekilde dağıtılması toplumun vergiye ve vergi ödemeye karşı olan bakış açısını da etkilemektedir. Ge- lir dağılımında adaletin sağlanması ve maliye politikalarının gereğince verginin herkesin ödeme gücüne göre alınmasında yarar olacağı gerek teoride gerekse pratikte ülkelerce kabul görmüş ve ülkelerde bunlara ilişkin kanuni düzenlemelerde bulunmuşlardır. Ülkemiz vergi sisteminde de vergide adaleti sağlamaya yönelik kanuni düzenlemelerin varlığı gö- rülmektedir. Bu çalışmamızda ülkemiz vergi sisteminde vergide adaleti sağlamaya yönelik kanuni düzenlemelere ilişkin mevzuatımızda yer alan düzenlemelere yer verilecektir.

Abstract

In the developing and changing world, along with globalization, and liberalism, commercial restrictions between countries have been diminished, commercial boundaries have been lifted, and both individual spending and state spending have increased. Increased spending caused problems in public financing. Undoubtedly, the most critical revenue item in public financing is the taxes. Tax, is the money exacted from the citizens, based upon a state’s sovereignty rights. The purpose of taxation is to provide public financing. Along with its function of providing public financing, it also is a means for fiscal policy. Justice in taxation is the fair distribution of the burden of taxation between individuals. Fair distribution of the burden of taxation also affects the public view towards tax, and taxation. Both in theory and in practice, States recognized that for justice in income distribution, and due to fiscal poli- cies, raising revenue based upon the solvency of each individual would be useful. State legislatures have also enacted laws regarding this. In Turkey’s tax system, legal acts that provide justice in taxation may be recognized. This paper is on legal acts that provide justice in taxation under the Turkish tax system.