Dergiler / Legal Mali Hukuk Dergisi / 2018 / Cilt: 14 - Sayı: 160
KKTC YARGI ÖRGÜTÜNÜN GENEL YAPISI VE MAHKEME DÜZENİ
- Sayfa
- 1071–1094
- DOI
- —
Özet
Yargı, her demokratik devlet düzeninde olduğu gibi Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde de (KKTC) anayasada temelini bulan üç güçten biridir. Yargı örgütünün bağımsızlığı ve yargıçların teminatı da yargı örgütünün işlevini yerine getirebilmesinin ana ilkeleridir. KKTC’de yar- gı çok yönlü görevler üstlenmiştir. Bu görevlerini yerine getirirken ba- ğımsızlığının korunması da için yaşamsal önem taşımaktadır. Halen mevcut olan durumu incelemeye başlamadan önce, Kıbrıs’taki Türk yar- gısının durumunu üç zaman dilimine ayırarak belirlemek gerekecektir: Kıbrıs Cumhuriyeti Anayasası Dönemi, Kıbrıs Türk Federe Devleti Dö- nemi ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Dönemi. KKTC’de yargı, Anayasa’da sivil yargı ve askeri yargı olarak ya- pılandırılmıştır. Sivil yargı düzeni “alt mahkemeler” ve “yüksek mah- keme” olarak iki bölüm olarak oluşturulmuştur. Bu sivil yargı düzenin- den ayrı olarak bir de askeri yargı düzeni öngörülmüştür. Alt Mahkemeler, Kaza Mahkemeleri ismi altında faaliyet göster- mektedirler. Anayasa ve yasalarla Yüksek Mahkemeye verilen yargısal yetki dışında kalan tüm yetkiler Alt Mahkemelerce kullanılmakta ve bu mahkemelerce verilen her türlü karardan Yüksek Mahkemeye, Yargıtay sıfatıyla, istinaf yoluna gidilebilmektedir. Bir Başkan ve yedi üyeden oluşan Yüksek Mahkeme, Anayasa Mahkemesi, Yüce Divan, Yargıtay ve Yüksek İdare Mahkemesi olarak görev yapmaktadır. KKTC Anayasası, askeri yargıyı ayrı bir bölümde ve 156. ve 157. maddelerle ve 29/83 sayılı Askeri Suç ve Cezalar ve 34/83 sayılı Güvenlik Kuvvetleri Mahkemesi ile Güvenlik Kuvvetleri Yargıta- yın Kuruluşu ve Yargılama Usulü Yasalarıyle düzenlenmiştir. Bu düzen- lemeye göre askeri yargı, askeri mahkemeler ve disiplin mahkemeleri tarafından yürütülür. KKTC yargı sistemi temelinde de yargı bağımsızlığı ve yargıç gü- vencesi önemli rol oynamakta ve hukuk devletinin temelini oluşturmak- tadır. Yargıçlar, görevlerinde bağımsızdırlar, Anayasaya, yasaya ve hu- kuka uygun olarak vicdani kanaatlarına göre hüküm verirler,
Abstract
In TRNC, the judiciary, as is in every democratic state, is one of the three powers which derive from the constitution. The independence of the judiciary and the immunity of the judges are the two principles necessary for the judiciary to carry out its functions. In TRNC, the judi- cial council has undertaken multiple duties. The protection of such inde- pendence and immunity is of vital importance when the judicial council is carrying out its duties. Before analyzing the current situation, the Turkish judiciary in Cyprus should be determined within three different time frames: Republic of Cyprus Constitution Period, Cyprus Turkish Federal State and Turkish Republic of Northern Cyprus. The judiciary in TRNC has been structured within the constitution as civil jurisdiction and military jurisdiction. Civil jurisdiction consists of two parts, lower courts and high courts. Apart from such civil juris- diction a separate military jurisdiction has been stipulated. The lower courts are carrying out their activities under the name of ‘District Co- urts’. All powers, except for those vested in the High Courts by the cons- titution and the laws are vested in the lower courts and all kinds of de- cisions of the lower courts may be appealed to High Courts namely Co- urt of Appeals. The High Court which consists of one President and seven mem- bers carries out duties as the Constitutional Court, Court of Appeals, High Administrative Court and Supreme Court. TRNC Constitution has regulated military jurisdiction in a different section in articles 156 and 157 and within the law numbered 29/83 ‘Military Offences and Penal- ties’ and the law numbered 34/83 ‘ The Establishment of Court of Secu- rity Forces and Court of Appeals of Security Forces and the Judicial Procedure’. According to this regulation the military jurisdiction is executed by military courts and disciplinary courts. Judicial independence and the immunity of the judges has an im- portant role in the basis of the judicial system in TRNC and its constitu- tes the basis of state of law. Judges are independent in their duties and they render decisions in compliance with the constitution, the laws and the law and in accordance with their personal conviction.