ANONİM ŞİRKETLER YÖNÜNDEN İMTİYAZLI PAYLAR

Özet

Anonim şirketler hukukunun merkezinde ‘pay’ yer almakta ve bu şirketlerin sermayelerindeki pay oranı kadar ortaklara bazı mali ve yö-netsel haklar verilmektedir. Söz konusu şirketlerin zaman içerisinde bü-yümeleri ve rekabet güçlerini koruyabilmeleri, mevcut sermayelerinin korunmasına ve artırılmasına bağlı olabilmekte ve bu esnada sermaye sağlanması gündeme gelebilmektedir. Bunun için de sermaye artırımını kolaylaştırıcı bir takım uygulamalara başvurulabilmektedir. İmtiyazlı paylar, bu gereksinimin sonucunda neşet etmiş kurum-dur. Özellikle Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra mali hakları içeren imti-yazlı paylar yoğun olarak uygulamaya konulmuştur. Anonim şirketlerde payların malikine eşit haklar sağlaması ilkesine aykırı olarak, kâr payı, oy vb. spesifik açılardan ilave haklar sağlayan imtiyazlı paylar, esasen ticaret hukukunun en sorunlu alanlarından birisidir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 478 ve 479 uncu maddele-rinde imtiyazlı paylar ile oyda imtiyazlı paylar düzenlenmiştir. Ayrıca 360 ıncı maddede grup imtiyazı, 454 üncü maddede ise imtiyazların ko-runmasına ilişkin hükümler yer almaktadır. Bu çalışmada, imtiyazlı pay-ların adi paylardan farkları ile mülga ve mer’i TTK ve SPKn bakımından imtiyazlı payların ihdasına, korunmasına ilişkin temel düzenleme esasla-rı üzerinde durulacaktır.

Abstract

Shares are at the center of joint stock companies law and share-holders are given some financial and managerial rights as much as their share in the capital of these companies. The growth of the companies over time and their ability to maintain their competitive power may de-pend on the protection and increase of their existing capital, providing capital may come into prominence in the meantime. To increase capital, some facilitator implementations can also be applied. Privileged shares are the institution that originated as a result of this capital requirement. Especially after the First World War, privile-ged shares including financial rights were put into practice intensively. In violation of the principle of providing equal rights to the owners of shares in joint stock companies, privileged shares provide additional rights in specific angles such as dividends, votes, etc. to the shareholders are essentially one of the most problematic areas of commercial law. In the 478th and 479th articles of the Turkish Commercial Code numbered 6102, privileged shares and privileged shares in voting are regulated. In addition, article 360 contains group privileges, and article 454 contains provisions regarding the protection of privileges. In this study, the differences of privileged shares from ordinary shares and the basic regulation principles regarding the establishment and protection of privileged shares in terms of both inforce and former TCC and CML will be discussed.