ÇEVRE KİRLİLİĞİ İLE ISO 14001 STANDARDI İLİŞKİSİ: TÜRK CUMHURİYETLERİ ÜZERİNE BİR PANEL VERİ ANALİZİ

ISO 14001 STANDARD RELATIONSHIPS WITH ENVIRONMENTAL POLLUTION: A PANEL DATA ANALYSIS ON TURKISH REPUBLICS

Özet

Günümüzde hızlı nüfus artışı, düzensiz kentleşme ve sanayileşme, lüks yaşam standartları gibi nedenler sonucunda aşırı hava kirliliği, toprak kirliliği, su kirliliği, gürültü kirliliği, görüntü kirliliği gibi bir takım çevresel sorunlarla karşı karşıya kalınmaktadır. Devlet elinde bulundurduğu çevre yönetmelikleri, bilgilendirme programları, inovasyon programları, çevresel sübvansiyonlar ve çevresel vergiler gibi araçlarla çevreyi koruma faaliyetleri gerçekleştirmektedir. Ancak çevreyi korumaya yönelik olarak devlet yetkisi dışında da uluslararası çevre organizasyonları tarafından oluşturulan çevre yönetim sistemleri ortaya çıkmıştır. İşletmelerin çevre üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmak, kendi çevre yönetim sistemlerini ve performans ölçümlerini oluşturmalarına yardımcı olmak için 1996 yılında ISO 14001 standardı geliştirilmiştir. Çalışma kamusal bir niteliği olmayan ISO 14001 standardının çevreyi ve tüketiciyi önemseyen işletmeler tarafından benimsenip alınmasının çevre kirliliği üzerinde nasıl etki edeceği araştırması yapılmıştır. Çalışmada çeşitli ekonomik ve sosyal göstergeler kullanılarak Türk Cumhuriyetlerdeki çevre kirliliği ile bu ülkelerdeki 14001 standardı belgesinin ilişkisi araştırılmıştır.

Abstract

Today, as a result of rapid population growth, irregular urbaniza-tion and industrialization, luxurious living standards, we face a number of environmental problems such as extreme air pollution, soil pollution, water pollution, noise pollution and visual pollution. The state carries out environmental protection activities by means of vehicles such as en-vironment regulations, information programs, innovation programs, en-vironmental subsidies and environmental taxes. However, environmental management systems created by international environmental organiza-tions have emerged outside the state authority to protect the environ-ment. The ISO 14001 standard was developed in 1996 to help businesses reduce their adverse impact on the environment and to create their own environmental management systems and performance measures. In the study, it was investigated how the adoption and use non-public quality ISO 14001 standard by businesses that care about the environment and consumer have an impact on environmental pollution. In the study, the relationship between the environmental pollution of Turkish Republics and the ISO 14001 standard document in these countries was investigat-ed using various economic and social indicators.