AİHM KARARLARINDA MÜLKİYET HAKKINA VERGİLENDİRME İLE MÜDAHALEDE DEVLETİN TAKDİR YETKİSİ

STATE’S MARGIN OF APPRECIATION IN THE JUDGMENT OF ECtHR ON INTERFERENCE TO THE RIGHT OF PROPERTY WITH TAXATION

Özet

Vergilendirme, devletin egemenliğine dayalı malî egemenliğinin kullanılmasının sonucu olarak karşımıza çıkar. Pratikte vergiye ilişkin düzenlemeler bireylerin, mükelleflerin temel hak ve hürriyetleriyle doğrudan ilgilidir; vergilendirme ile temel hak ve özgürlüklerden özellikle mülkiyet hakkına sınırlamalar getirilmektedir. AİHS’de mülkiyet hakkını düzenleyen madde, verginin mülkiyet hakkına meşru bir müdahale niteliğinde olduğunu belirlemektedir. Devletlerin, egemenlik yetkilerinden kaynaklanan vergilendirme yetkilerini kullanırken bir takdir yetkisi kullanmaları doğaldır. Ancak, ulusal nitelikteki bu işlemi yaparken devlet AİHM tarafından belli ölçütlerle kullanmış olduğu takdir yetkisi bakımından denetlenmektedir. Sözleşme metninde yer alan kamu yararı, yasallık ve içtihatlarla getirilen ölçülülük ölçütleri mahkemenin devletin kullanmış olduğu takdir yetkisini belirli oranlarda daraltmaktadır. AİHM’nin devletlere tanıdığı takdir yetkisinin mülkiyet hakkında, özellikle vergilendirmeye ilişkin konularda geniş takdir yetkisine dönüştüğü belirtilir. Çalışmada, devlete tanınmış olan takdir yetkisinin belirtilen ölçütler doğrultusunda AİHM tarafından değerlendirilişi ele alınacaktır.

Abstract

Taxation is a consequence of state’s sovereignty which spreads to the fiscal sphere. Tax regulations are directly related to the fundamental rights and freedoms of individuals, also the taxpayers and taxation itself imposes restrictions to the right of property. According to the European Convention on Human Rights, taxation constitutes a legitimate interference to individuals’ enjoyment of their possessions. To resort margin of appreciation is natural for states while using their authority about taxation. On the other hand, European Court of Human Rights supervises state’s conduct in making and application of this national procedure. Public/general interest, lawfulness and proportionality are the criterions of the ECtHR which are utilised in supervising and limiting the state’s margin of appreciation. It is stated that the discretionary power of states has turned into a wide discretionary power on property, especially in taxation issues. In this paper, the assessment of the states’ discretionary power by the ECtHR will be discussed in line with the specified criterions.