Dergiler / Kafkas Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi / 2014 / Cilt: 20 - Sayı: 5

Measuring the performance of cattle fattening enterprises with data envelopment analysis: Comparative analysis of enterprises in the Northeast Anatolia Region (TRA) between the years 2009-2010

Sığır besi işletmeleri performansının veri zarfama analizi yöntemiyle ölçülmesi: Kuzeydoğu Anadolu Bölgesi’ndeki (TRA) işletmelerin 2009-2010 yıllarında karşılaştırmalı analizi

EROL AYDIN,CAVİT YEŞİLYURT,Engin SAKARYA

Sayfa
719–725
DOI
—

Özet

Bu çalışma Türkiye’de sığır besi işletmelerinin veri zarfama yöntemiyle etkinliğinin ölçülmesinde ilk olma özelliği taşımaktadır. Çalışmada veri zarfama analizi yöntemiyle Kuzeydoğu Anadolu Bölgesi’ndeki entansif sığır besi işletmelerinin iki besi dönemi halinde karşılaştırmalı olarak performans skorlarının ortaya konulması amaçlanmıştır. Analiz için 10 girdi ve 3 çıktı ile CCR girdi yönelimli model kurulmuştur. Analiz programı “Karar Verme Birimleri”nin (KVB) kendi aralarındaki etkinlik skor farklarını görmek amacıyla “Super Efficiency” komutuyla çalıştırılmıştır. Hesaplamalar sonucunda toplam 143 KVB’ne ait performans skorları saptanmıştır. Buna göre birinci besi dönemindeki performans skor ortalamaları KVB’nin tamamında 112.01, küçük ölçekli KVB’nde 103.97, orta ölçekli KVB’nde 113.82 ve büyük ölçekli KVB’nde 124.88 iken, ikinci besi döneminde KVB’nin performans skor ortalamaları aynı sırayla 105.89, 108.94, 99.40, 94.13 olarak belirlenmiştir. Etkin olmayan KVB oranı birinci besi döneminde %22.79, ikinci besi döneminde ise %31.25 olarak hesaplanmıştır. İki besi dönemi ölçeklere göre karşılaştırıldığında orta ve büyük ölçekli KVB’nin performans skorları arasındaki fark önemli bulunmuştur (P<0.05). Sonuç olarak; etkin olmayan KVB sayısının ikinci besi döneminde artış göstermesine; besi materyali maliyetindeki aşırı yükselmenin, besi materyali fiyatındaki yükselişe göre düşük kalan karkas et fiyatının ve kapasite kullanım oranın düşmesinin neden olduğu düşünülmektedir.

Abstract

The present study is the first study which is about measuring the efficiency of cattle fattening enterprises with data envelopment analysis in Turkey. In this study it is aimed to comparatively present the performance score of intensive cattle fattening enterprises in the Northeast Anatolia Region with data envelopment analysis in two fattening periods. The CCR input method model was established with 10 inputs and 3 outputs for analysis. The analysis program was operated with “Super Efficiency” command to see efficiency score diferences among DMU. As a result of measurements, performance scores that belong to total 143 DMU were determined. According to that, while the performance score mean of DMU in first fattening period were 112.01 in all DMU, 103.97 in small scale DMU, 113.82 in medium scale DMU, and 124.88 in large scale DMU, DMU’s performance score means were 105.89, 108.94, 99.40, and 94.13 respectively in the second fattening period. The inefficiency DMU rate was measured as 22.79% in the first fattening period and 31.25% in second fattening period. When two fattening periods were compared in view of measurements, it was observed that there was a significant diference between medium and large scale DMU’s performance scores (P < 0.05). In conclusion, it is considered that the increase in the number of inefficiency decision making units in the second fattening period was caused by the excessive increase in the fattening material cost, the low carcass meat price in comparison to the increase in the fattening material cost, and the decrease in the capacity utilization rate.