Envâru’l-Âşikîn’de geçen bazı fiten hadislerinin bireysel ve toplumsal hayata etkileri üzerine

On the effects of individual and social life of some of the fitan hadiths in the Envaru'l-Aşikîn

Özet

Bu çalışmada “Envâru’l-Âşikîn”de geçen ve Müslüman Türk halkını derinden etkileyen bazı fiten hadislerinin bireysel ve toplumsal hayata etkileri konusu ele alınmıştır. Gerek zayıf ve mevzû fiten hadisleri gerekse sahih ve hasen olduğu halde yanlış anlaşılıp aktarılanları Müslümanların bilinçaltlarına çok yanlış mesajlar vermekte, İslâm’ın ruhuna aykırı anlayışlara neden olmakta ve kimi zaman da kolaycılığı özendirebilmektedir. Aynı şekilde zayıf ve uydurma hadisler bazen sahih hadislerin ifade ettiği manayı gölgede bırakabilmekte ve İslâm’ın yanlış tanıtılmasına neden olmaktadır. Bu tür fiten hadisleri geçmişte olduğu gibi günümüzde de Müslümanların zihin dünyasını derinden etkilemekte ve dinin doğru anlaşılmasını güçleştirmektedir. Asırlardan beri insanların zihinlerine yerleştirilen menfî yaklaşımların ortadan kaldırılabilmesi için Kur’an ve Sünnet bütünlüğü içerisinde meselelere yaklaşılması, bu rivâyetlerin tarafsız bir gözle değerlendirilip gerçek değerlerinin ilmî çalışmalarla ortaya konulması gerekmektedir. Bu itibarla, ilmî ölçüler içerisinde kritiği yapılan fiten hadislerine itibar edilmesi ve geri kalanlarının ise terk edilmesinin uygun olacağı mütalaa edilmektedir.

Abstract

In this study, it is discussed that the effects of fitan hadiths, which are about the events will happen in the future, that in Envâru'l-Âşikîn and deeply affected the Muslim Turkish people, on individual and social life. Both weak and fabricated fitan hadith and the hadiths that understood and transmitted wrongly, although they are authentic and hasen, have gave very wrong messages to Muslims subconscious, led to understandings that contrary to the spirit of Islam and sometimes encourages simplisticness. Likewise, weak and fabricated ones sometimes can outshine the meaning that the authentic hadiths expression and lead to misrepresent Islam. This type of fitan hadiths, today as in the past, profound impact on the world of the Muslims mind and complicate proper understanding of religion. Thus, it is required that to approach the issues in the integrity of the Qur'an and Sunnah, these narrations must be made a neutral evaluation and reveal to the real values with scientific studies in order to eliminate the negative approaches that placed in the minds of people for centuries. In this respect, it is considered to be appropriate that must be accredited fitan hadiths, to be made in the critique of scientific measurements, and must be abandoned the rest of the hadiths.