HANBEL B. İSHÂK (ö.273/886) VE HADİS İLMİNE DAİR el- FİTEN VE el-CÜZ’ ADLI ESERLERİ

Özet

Âlimlerin hayatlarını, ilmi şahsiyetlerini ve eserlerini incelemekİslam ilimlerini ve kültürünü tanıyabilmek açısından önem arz etmektedir.Hayatı, ilmi şahsiyeti ve hadis ilmindeki yeri bakımından incelenmesi gerekenönemli şahsiyetlerden birisi de Hanbel b. İshâk’tır.193/809 ve 273/886 yılları arasında yaşamış olan Hanbel b. İshâk’ındönemi hadis ilminin altın çağı olarak nitelendirilen hicri III. asrarastlamaktadır. Bu dönemde yaşamış olan Hanbel b. İshâk; Ahmed b. Hanbel,Buhârî, Müslim, Ebû Zur’a er-Râzî ve İbn Ebî Hatîm er-Râzî gibi bazı meşhurhadis imamlarıyla aynı hocalardan hadis dinlemiştir. Hanbel b. İshâk bununyanında çok sayıda öğrenci de yetiştirmiştir.Hanbel b. İshâk aynı zamanda Ahmed b. Hanbel’in güzideöğrencilerinden olup Mihne döneminde Müsned’in tamamını bizzat Ahmed b.Hanbel’den dinleyip okuyan üç kişiden biridir. Ahmed b. Hanbel’in hayatıylailgili bilgilerin önemli bir kısmı Hanbel b. İshâk’tan rivâyet edilmiştir. İslamâleminde pek şöhret bulmayan Hanbel b. İshâk daha çok el-Fiten, el-Cüz’ veZikru Mihneti’l-İmam Ahmed b. Hanbel adlı eserleriyle tanınmıştır.