Dergiler / Takvim-i Vekayi / 2019 / Cilt: 7 - Sayı: 2
Köy Öğretmen Okullarının Osmanlı’daki Kökleri
- Dergi
- Takvim-i Vekayi
- Sayfa
- 1–22
- DOI
- —
Özet
Çalışmamız, Türkiye’deki köy öğretmen okullarının teorik ve pratik temellerini tarihsel sosyolojik temelde anlamayı ve açıklamayı amaçlamıştır. Bu bağlamda, çalışmada, Osmanlı Devleti’nde köy öğretmen okulları kurma düşüncesinin tarihsel arka planı, sosyolojik bir bakış açısıyla incelenmiştir. Nitekim incelememiz sonucu, köy öğretmen okullarına ilişkin ilk düşüncelerin Ⅱ. Meşrutiyet döneminde ortaya çıktığı ve bu düşüncelerin de ⅩⅧ. yüzyılın son çeyreğinde, uygulama temelli modern askerî okulların kurulması süreciyle ilişkili olduğu görülmüştür. Ayrıca, sürece ilişkin tarihsel sosyolojik incelememiz, köy koşullarına uyumlu öğretmen yetiştirme düşüncesinin ekonomik altyapı ile kültürel üstyapı arasındaki zorunlu ilişkilerin bir sonucu olduğunu da ortaya koymuştur. Nitekim üretime yönelik köy öğretmen okulları kurma düşüncesi, Osmanlı yöneticileri ve münevverleri tarafından sosyal ihtiyaçlarla ilişkilendirilmiştir. Çalışmamız sonucunda, köy öğretmen okullarının düşünsel ve pratik temellerinin Osmanlı Dönemi’nde atıldığı ve 1940’ta ortaya çıkan Köy Enstitüleri projesinin de kökleri ⅩⅧ. yüzyılın son çeyreğine kadar uzanan tarihsel sürecin bir ürünü olduğu anlaşılmıştır.
Abstract
Our study aims to understand and explain the theoretical and practical foundations of the village teacher schools in Turkey on a historical sociological basis. In this context, the historical background of the idea of establishing village teacher schools in the Ottoman Empire was examined from a sociological perspective. As a result of our review, it was understood that the first thoughts about village teacher schools come out in the Second Constitutional Era and this period was associated with the process of establishing practice-based modern military schools in the last quarter of the century. In addition, our historical sociological analysis of the process reveals that the idea of teacher training in accordance with village conditions is the result of the necessary relations between economic infrastructure and cultural superstructure. As a matter of fact, the idea of establishing village teacher schools for production has been associated with social needs by the Ottoman administrators and clerks. As a result of our study, it is understood that the idea and practical foundations of village teacher schools were laid in the Ottoman period and the Village Institutes project, which emerged in 1940, was a product of the historical process extending to the last quarter of the 18th century.