Sivri fındık çeşidinde sıkıştırma hızı ve yönünün meyvenin bazı kırılma özellikleri ve iç çıkma kalitesi üzerine etkileri

The effects of compression speed and positions on some cracking characteristics and kernel extraction quality of hazelnuts cv. Sivri

Özet

Bu çalışmada farklı sıkıştırma hızları (0.5, 1.0, 1.5 ve 2 mm/s) ve yönlerinin (uzunluk, genişlik ve kalınlık), Sivri fındık çeşidinde bazı kırılma özellikleri (kırma kuvveti, kırma enerjisi ve özgül deformasyon) ile iç çıkma kalitesi üzerine etkileri belirlenmiştir. Ayrıca kabuk kalınlığı ve geometrik ortalama çap değerleriyle bu kırılma özellikleri ve iç çıkma kalitesi arasındaki ilişki incelenmiştir. Bu amaçla 16.40 mm’den büyük ve küçük olan iki grup kabuklu fındık örneği üniversal tekstür cihazıyla sıkıştırma testlerine tabi tutulmuştur. En düşük kırılma kuvveti (167 N) ve enerjisi (105 J) uzunluk yönünden kuvvet uygulanan ikinci grup fındıklarda bulunmuştur. İncelenen fındık örneklerinde geometrik ortalama çap ve kabuk kalınlıklarının, kabuk kırılma özelliklerini önemli şekilde etkilediği bulunmuştur. Kabuk kalınlığı ve geometrik ortalama çap arttıkça genellikle kabuk kırılma kuvveti ve kırılma enerjisi artmış, özgül deformasyon ise düşmüştür. Yükleme hızı arttıkça birinci grup meyvelerde kırılma için ihtiyaç duyulan kuvvet ve enerji artarken, ikinci grupta bu değişim kararlılık göstermemiştir. Tüm kombinasyonlarda kırılma hızı artıkça iç çıkma kalitesi bariz olarak azalmıştır. Geometrik ortalama çap ile iç çıkma kalitesi arasında herhangi bir ilişki saptanamamıştır. Sonuç olarak iki grup için ortalama değerler dikkate alındığında en düşük kırılma kuvveti (199.5 N) uzunluk yönünden yapılan testlerde elde edilirken, iç çıkma kalitesi bakımından en iyi sonucu (5.00) genişlik ekseninde kırılan fındıklar vermiştir. Sivri fındık çeşidi için incelenen hızlar dikkate alındığında kaliteli iç eldesi için 1 mm/s’nin üzerindeki kırma hızları önerilmemektedir.

Abstract

Effects of different compression positions (length, width and thickness) and speeds (0.5, 1.0, 1.5 and 2.0 mm/s) on some cracking characteristics (force, energy and specific deformation required for initial rupture) and kernel extraction quality of hazelnuts cv. Sivri were investigated. The effects of shell thickness and geometric mean diameters of samples on these cracking characteristics and kernel extraction quality of hazelnuts were also evaluated. For this purpose two groups of nuts, which were small (first group) and bigger (second group) than 16.40 mm, were compressed with a universal testing machine. The lowest rupture force (167 N) and energy (105 J) were obtained from along the length direction in second group hazelnuts. Shell thickness and geometric mean diameters of hazelnuts affected, clearly, cracking characteristics and kernel extraction quality of tested samples. Rupture force and energy for cracking increased with increasing shell thickness and geometric mean diameters, but specific deformation decreased. As the compression speed increased, the force and energy required for cracking in the first group of samples increased, whereas this change did not show stability in the second group. In all combinations, kernel extraction quality decreased with the increasing compression speed. Results revealed that there was no relationship between kernel extraction quality and geometric mean diameter. As a result, when the average values of two groups were taken into account, the lowest rupture force (199.5 N) was obtained in length position, while cracking nuts at the width position gave the best result (5.00) in terms of kernel extraction quality. Compression speeds over 1 mm/s are not recommended for cracking of hazelnut cv. Sivri according to investigated speeds in this research.