Dergiler / Uludağ Arıcılık Dergisi / 2012 / Cilt: 12 - Sayı: 1

Açık Populasyonlarda Balarısı Morfolojik Karakterlerin Değişmezliği

Stability of Honey Bee Morphological Characters within Open Populations

Sayfa
31–37
DOI
—

Özet

GİRİŞ: Bal arısı (Apis mellifera) dünyanın farklı bölgelerinde kullanılmaktadır. Arıcılar tarafından farklı uygulamalar balarısı kolonileri üzerinde yapılmaktadır. Bu uygulamalar (örneğin ana değiştirme, ve gezginci arıcılık) zaman içerisinde balarısı karakterlerinin değişmesine neden olmaktadır. Morfolojik karakterler balarısı populasyonlarını karakterize etmek için ölçülebilirler ve balarısı kolonilerinin üretkenliklerinin bir ölçüsü olarak kullanılabilirler. Balarısı populasyonlarını karakterize etmek için, bilinen metotlar farklı koloni ve bölgelerden rastgele balarısı örneklerinin toplamasına dayalıdır. Bununla beraber, morfolojik karakterleri etkileyebilecek farklı faktörler de vardır. Dolayısıyla, açık balarısı populasyonlarındaki bu karakterlerin durağanlığını çalışmak için dalgalanma düzeyinin belirlenmesi ve karakterizasyonu için uygun metotları önermek gereklidir MATERYAL VE METOT: Altı bölgeden 96 balarısı kolonisinden toplanan 1140 balarısı işçi arı örneğinin morfolojik karakterleri birbirini takip eden 2 yıl boyunca çalışılmış ve elde edilen sonuçlar karşılaştırılmıştır. Her koloniden 15 örnek Ruttner ve ark. 2000’e göre ölçülmüştür. Ondört karakter; dil uzunluğu, ön kanat uzunluğu ve genişliği, hamuli sayısı, Kübital A ve B uzunlukları, Kübital indeks değeri, C ve D uzunlukları, arka kanat uzunluğu ve genişliği, arka bacak femur ve tibia uzunlukları, arka bacak basitarsus uzunluğu ve genişliği ölçülmüştür. Elde edilen veriler ANOVA ile test edilmiş ve farklılıklar en az önemlilik farkı ile karşılaştırılmıştır. SONUÇLAR: Her iki yıla ait veriler tablolar halinde Tablo 1 ve Tablo 2’de gösterilmiştir. 12 karakter ve Kübital indeks değeri tablolarda gösterilmiştir. Tablo 3’te ise iki yılın (2006 ve 2007) karşılaştırılması verilmiştir. İkinci yılda elde edilen morfolojik karakterler ilk yıldan tüm ölçülen karakterler açısından özellikle de kübital indeks daha düşüktür, çalışılan bölgelerde dil uzunluğu değeri 0.19 ile 0.69 mm arasında yükselmiştir. TARTIŞMA: Elde edilen sonuçlar balarısı populasyonlarında meydana gelen değişikliklerin çok çabuk taranması için kübital index ve dil uzunluğunun ölçülmesinin yeterli olacağını göstermiştir. Aynı zamanda en azından 2 yıl morfolojik karakterlerin ortalamalarının balarısı populasyonlarının karakterize edilmesi için yeterli olabilecektir.

Abstract

Honey bee (Apis mellifera) is being kept in different parts in the world. There are many practices which are done on honey bee colonies by beekeepers. Such practices (e.g. requeening and migratory beekeeping) lead to differences in the characteristics of honey bee colonies in the course of time. Morphological characters of honey bees can be measured to characterize honey bee populations and to be used as an indicator for productivity of honey bee colonies. To characterize honey bee populations, the known method depends on the collection of random samples of honey bee workers from different hives and locations. However, there are different factors that can affect morphological characters. Thus, studying the stability degree of these characters is required to identify fluctuation levels within open populations of honey bees and to recommend the suitable method for its characterization. Morphological characters of 96 honey bee colonies and 1440 honey bee workers in six districts were studied for two successive years and obtained results were compared. Morphological traits of the second year were lower than the first year in most of studied characters, especially cubital index, in studied districts except for tongue length which increased in all studied districts by 0.19 to 0.69 mm. Obtained results showed that, for a fast screening for alterations happened in bee populations, it is sufficient to measure cubital index and tongue length. Also, taking the mean of morphological measurements for at least two years is considered sufficient to characterize open honey bee populations.

Anahtar kelimeler: Bal arısı, Apis mellifera, morfoloji, değişmezlik, bölgeler, çevre