Dergiler / Uludağ Arıcılık Dergisi / 2011 / Cilt: 11 - Sayı: 2
Türkiye-İsrail Kovanlarında Kumafos Kalıntısının Yaygınlığı: Ortak Bir Çalışma
- Sayfa
- 47–50
- DOI
- —
Özet
Çevresel etkilerin ve zirai ilaç kullanımının arı ürün- lerinde kimyasal kalıntılara yol açtığı uzun yıllardan beri bilinmektedir. Çoğu zaman 'coumaphos' (Checkmite, Perizin), 'amitraz' ve 'fluvalinate' ile yapılan akarisit tedavileri kovanda kalıntılara yol açmaktadır. Akarisitler hidrofobik yapıya sahip ol- dukları için bal dışında petekte birikme özelliği gös- terirler. Balda kalıntı miktarı düşük düzeyde olması- na rağmen, petekte kalıntı miktarının yüksek olması arılar üzerinde sinerjik toksik etkiye sebep olmakta ve akarisitlere dayanıklı akarların gelişmesine yol açmaktadır. Geri dönüşümü yapılarak kullanılan peteklerde kalıntı oranı çok hızlı bir şekilde artmak- ta ve bu kalıntıların yok olması çok uzun zaman almaktadır. Bu olay, doğal, saf, temiz ve yenmesi son derece sağlıklı olarak bilinen bal ve diğer arı ürünlerine ekonomik zararlar vermektedir. Eski peteklerin geri dönüştürülmesiyle yeni petek elde etme işlemleri, kumafos kalıntılarının seviyesini azaltmaya yardımcı olmamakta, tam aksine eski peteklerin sürekli geri dönüştürülmesi peteklerde kumafos seviyesinin artmasına neden olmaktadır. Peteklerde ve ballarda kumafos kalıntı miktarının belirlenmesine yönelik Türkiye ve İsrail arasında ortak gerçekleştirilen bu çalışmada, her iki ülkenin çeşitli yerlerinden toplanan bal ve petek örnekleri İsrail’de bulunan Tarım Bakanlığına bağlı Kimron.Veteriner Enstitüsü Ulusal Kalıntı Kontrol Laboratu- arına getirilmiştir. Toplam 170 örnek burada bulu- nan Gaz Kromatografi/Kütle Spektrometri (GC/MS) cihazında analiz edilmiştir. Böylece bal ve balmumu örneklerindeki milyarda bir (ppb) kumafos miktarı belirlenmiştir. Avrupa Birliği’ne bağlı Çevre Koruma Ajansı (EPA), arı ürünlerindeki kumafosun en fazla kalıntı sınırını (MRL) milyarda 100 birim (MRL=100 ppb) olarak belirlemiştir. Bu sınıra göre analiz so- nuçları değerlendirildiğinde Türkiye’den toplanan peteklerin tamamının, İsrail’den toplanan peteklerde kumafos pozitif olanların % 91,6’sının kumafos ile yüksek oranda bulaşık olduğu görülmüştür. Her iki ülkeden toplanan ballarda ise sınır değer üzerinde kalıntı bulunmamıştır. İki ülkeye ait peteklerdeki yüksek orandaki kalıntı miktarları ve ballardaki dü- şük miktarlar Tablo 1’de görülmektedir. Bu durum bize ballardaki kumafos kalıntısının peteklerden bala geçtiğini, baldaki küçük petek parçalarının balın kumafos kalıntı değerini yükselttiği kanısını uyandırmaktadır. Tablo 1. Her iki ülkeden toplanan örneklerin sayıları ve kumafos kalıntı miktarları Ülke Örnek n Pozitif örnek sayısı MRL’nin üzerindeki ör- nek sayısı (100 ppb) Ortalama kalıntı miktarları (ppb) Türkiye Bal 55 49 0 30.89 Petek 10 10 10 21395.90 İsrail Bal 38 33 0 46.10 Petek 67 60 55 3076.41
Abstract
A collaborative study was achieved to determine the distribution of coumaphos residues in beeswax and honey samples collected from hives in different parts of Turkey and Israel. Totally 170 samples were analyzed by Gas Chromatography / Mass Spectrometry (GC/MS). In Turkey and Israel no honey samples were contaminated over Maximum Residue Limit (MRL=100 ppb) but in Turkey 100 % of beeswaxes and in Israel 91.6% of positive beeswaxes were over MRL.