Dergiler / Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2017 / Cilt: 53 - Sayı: 53
Murâbaha Akdi Bağlamında Fıkıh Mirası ile İlişki Biçimimiz
- Sayfa
- 73–96
- DOI
- —
Özet
Modern meselelere fıkhî çözüm arayışı sürecinde ne tür akıl yürütme ve hüküm üretme faaliyetlerinin yapıldığı ve fıkıh mirasının ve fıkhi-tarihi tecrübenin nasıl değerlendirilip işleme koyulduğu çok önemlidir. Zira bu husus modern dünyada yaşayan fakihlerin (ve Müslümanların) yeni meselelere ve fıkıh mirasına yaklaşım tarzlarını ve ictihad usullerini anlamak için önemli bir harita sunar. Bu çalışmanın hedefi günümüz fakihlerinin modern murâbaha akdi bağlamında klasik fıkıh mirası ile ilişki biçimini ortaya koymak; başka bir deyişle murâbaha akdi üzerinden klasik fıkıh mirasımızla kurulan ilişki biçimini okumaktır. Çalışmanın ana sorusu; “murâbaha akdinin oluşum ve gelişiminde ortaya çıkan hükümlerin üretim sürecinde klasik fıkıh mirası ile sağlıklı ve tutarlı bir ilişki biçiminden söz edilebilir mi?” sorusudur. Murâbahayı ele alan ve ayrıca klasik fıkıhla ilişki şeklini irdeleyen önemli modern eserler bu çalışmanın temel hareket noktasını oluşturmaktadır. Bu bağlamda, günümüz fakihlerinin klasik fıkha dair değerlendirme tarzları incelenerek murâbaha akdi özelindeki yaklaşımları analiz edilmektedir. Giriş bölümünün akabinde murâbahanın süreç ve yapı bağlamında klasik fıkıhla ilişkisine değinilmekte, ardından murâbahanın modernize edilmesi sürecinde fakihlerin zihin dünyaları ve klasik fıkha yaklaşım tarzları üzerinde durularak mezhep algısının konuya etkisi incelenmekte ve çalışma murâbaha akdi bağlamında klasik fıkıh mirası ile ilgili çıkarım ve tekliflerle sona ermektedir.
Abstract
This paper examines some of the methods of reasoning and judgment in the process of producing judicial (fiqhi) solutions for modern problems and the jurists’ approaches to and evaluation of judicial-historical experience in this process. Such an examination may provide us with an opportunity to understand the approaches of the modern jurists (and Muslims) to the new issues/problems through fiqh heritage and their ijtihād methodologies. This article aims to shed light on the relationship of the contemporary jurists with classical fiqh heritage in the context of the murābaḥa contract. The study’s main question is: “do the jurists maintain a sound and consistent relationship with the classical fiqh heritage in the process of the formation and development of the murābaḥa contract?” In terms of the study’s methodology, a number of important modern fiqh books and articles on the murābaha such as al-Qaradāwī’s Bay‘ al-murābaḥa li-al-āmir bi al-shira kamā tujrīhi al-maṣarif al-islāmiyya and its relationship with classical fiqh are the main starting point.