Dergiler / Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2016 / Cilt: 50 - Sayı: 50
Kemâleddin Harputî Efendi’nin Şiirleri
- Sayfa
- 71–135
- DOI
- —
Özet
Osmanlı’nın son devir âlimlerinden olan Mehmed Kemâleddin Efendi, Harput’unasırlarca ulemâ ve müftü yetiştiren İmâmzâde/ Efendigil âilesinin dinî eserler yazanson ferdidir. O da dedeleri gibi uzun yıllar hem müderrislik hem de müftülük yapmıştır.Harput’ta “Müftü Kemâl Efendi” olarak anılan Mehmed Kemâleddin Efendi’nindinî, ahlâkî ve tasavvufî mensur eserlerinin yanında bir kısmı çeşitli yazma mecmualardadağınık hâlde bulunan, bir kısmı da devrin gazetelerinde neşredilen şiirlerimevcuttur. Kemâleddin Efendi 1926’da El‘aziz müftüsüyken evinde hilâfetin kaldırılmasını,şapka takmak başta olmak üzere inkılâpları ve “hükûmet-i milliyye”yi tenkideden evrâk tespit edilmesi üzerine Şark İstiklâl Mahkemesi’nde yargılanıp Samsun’asürgün edilince şiirlerini bir araya getirme imkânı bulamamış, bunların bir kısmı ohengâmede zâyi olmuştur. Kemâleddin Efendi’nin tutuklanıp yargılanmasına, azil vesürgüne mahkûm edilmesine sebep olan “te’sîri hâvî” gazeli başta olmak üzere günyüzüne çıkmamış şiirleri tarafımızdan tespit edilmiş, gazetelerde neşredilenlerle birliktebelli bir tasnifle ve gerekli yerlerde çeşitli açıklamalar ilâve edilerek bu makalevâsıtasıyla ilim âleminin istifâdesine sunulmuştur.
Abstract
Mehmed Kemâleddin Efendi, one of the last scholars in the Ottoman Empire,is the last person of İmamzade/Efendigil family, which brought up muftis andscholars. He was a writer of religious books. Like his ancestors before him, he wasmufti and mudarris. He was called “Mufti Kemal Efendi” in Harput. He has religious,ethical and sufi prosaic books. In addition, he has written poems that have been publishedin manuscript documents and in some newspapers. When he was mufti ofEl’aziz in 1926, Kemaleddin Efendi was convicted in The Eastern Courts of Independence(Şark İstiklal Court) and exiled to Samsun after papers of his containing criticismregarding revolutionary movements which abolished the Caliphate System andmade hats an obligatory item in one’s attire were found. Because of this, he was notable to collect his poems and some of his poems were gone to waste. I came upon hislyric poem, which is the culprit to his exile. I also came upon some of his poems whichhave never been found anywhere, and added to them poems which were published innewspapers. In addition, I added explanations to some parts.