Dergiler / Vakıflar Dergisi / 2019 / Sayı: 51
Hısn-ı Mansur Mütesellimi Abdi Ağa'nın Hısn-ı Mansur ve Behisni Kazalarındaki Vakıfları
- Dergi
- Vakıflar Dergisi
- Sayı
- 2019 · Sayı: 51
- Sayfa
- 153–174
- DOI
- —
Özet
Türk ve İslam devletlerinde toplumsal, iktisadî ve hukukî yönleriyle önemli bir müessese olan vakıflar, Osmanlı Devleti'nde de toplumsal, iktisadî ve hukukî hayatta önemli rol oynamıştır. Vakıflar başta padişahlar olmak üzere hanedan üyeleri, yüksek rütbeli devlet adamları ve toplumun zengin ve seçkin kişileri tarafından kurulmuştur. 16. yüzyılda Osmanlı hâkimiyetine giren Adıyaman'da da Osmanlı genelinde olduğu gibi bey, paşa, şeyh, ağa unvanlı toplumun zengin, güç sahibi ve seçkin kişileri tarafından birçok vakıf kurulmuştur. Abdi Ağa'nın Adıyaman'da kurmuş olduğu vakıflar da bu duruma güzel bir örnek teşkil eder. Bu çalışmada, Abdi Ağa'nın 18. yüzyıl sonlarında Hısn-ı Mansur (Adıyaman) ve Behisni (Besni) kazalarında kurmuş olduğu vakıflar ve bu vakıflara ait vakfiyeler incelenmiştir. Konunun daha iyi anlaşılması için vakıf müessesesi ile ilgili birtakım bilgiler verildikten sonra Abdi Ağa'nın yaptırmış olduğu mektep, medrese ve camilerdeki görevliler ve vakıflara ait vakfiyeler hakkında bilgi verilmiştir.
Abstract
The waqfs, which are important institutions in terms of their social, economic and legal aspects in the Turkish and Islamic states, played an important role in the Ottoman Empire. Ottoman waqfs were established by the members of the dynasty, the sultans, the high ranking statesmen, the rich and distinguished people of the society. In Adıyaman province, which fell under the rule of Ottoman Empire in the 16th century, many waqfs were established by the rich, powerful and elite people of the community, such as bey, pasha, sheikh, just as throughout the whole country. The waqfs that Abdi Ağa established in Adıyaman constitute a good example of such initiatives. In this study, the waqfs of Abdi Ağa, which were founded in Hısn-ı Mansur (Adıyaman) and Behisni (Besni) districts in the late 18th century, and their foundation certificate-charters were examined. Having presented some general information about waqfs to better understand the subject, details were given on the schools, madrasas, mosques and their staff established by the waqf of Abdi Ağa.