TANRI-MEKÂN İLİŞKİSİ: ‘HER YERDE BULUNMA’ VE ‘AŞKINLIK’ SORUNU

Özet

Tanrı’nın sıfatlarına ilişkin bir tartışma O’nun varlığına ilişkin bir tartışmayla doğrudan ilgilidir. Klasik teizme göre Tanrı (her-şeyi bilme, her-şeye gücü yetme, her-yerde bulunma gibi) bir takım sıfatlara özsel olarak sahiptir. Hiç kuşkusuz Tanrı’nın her-yerde bulunması sıfatı O’nun mekânla olan ilişkisini tartışmayı gerektiren bir durumdur. Tanrı’nın her yerde bulunması ile O’nun madde-dışı (manevi) bir varlık olması arasında doğrudan bir bağlantı vardır. Bir mekâna yerleşmek o mekân tarafından çevrelenmek anlamına geldiğine göre (hiç-bir sınırlamayı içermeyen) Tanrı’yı bir mekânla ilişkilendirmek anlamsızdır. O halde evreni aşan (manevi) bir varlık olarak Tanrı’ya herhangi bir mekân atfedilemez; ve aşkın olan Tanrı ile evren arasında temel ontolojik bir farklılığın olması kaçınılmazdır.