MOLLA ABDÜLAZİZ ĞELEBÊ el-GUEVÎ’NİN HAYATI VE İLMÎ KİŞİLİĞİ

Özet

Molla Abdulaziz el-Guevî (Döner), 1921 yılında Bingöl’e bağlı Solhan ilçesi Bozkanat (Duerni) köyü Topluca (Guev) mezrasında dünyaya gelmiştir. Dönemin çalkantılı siyasi koşuları içinde medrese eğitimini tamamlayan Molla Abdülaziz, 19955’te icazetini aldıktan sonra muhtelif yerlerde ilim ve irşad faaliyetlerine yoğunlaştı. Bingöl, Elazığ ve Muş bölgelerinde çok sayıda talebe yetiştiren Molla Abdülaziz, olumsuz siyasi koşullara rağmen medrese tedris faaliyetlerini aksatmadan devam ettirmiştir. Klasik medrese ilimlerinin tamamında uzman olan Abdülaziz Döner, zühd, takva ve tevazu sahibi bir alim olarak çevresinde itibar görmüş, yerel problemlerin çözümünde aktif rol oynamıştır. İslam alemindeki siyasi ve fikri gelişmeleri yakından takip eden Molla Abdülaziz medrse ve tekkelerin maruz kaldığı baskı ortamında eser telif etmekten ziyade nitelikli insan yetiştirmeye odaklanmıştır. Buna rğemen gündelik hayatın problemlerine dair Risâle fî Rü’yeti’l-Hilâl ve Risâle fî Sübûti’l-Kerâme gibi önemli bazı risaleler telif etmiştir. Bu makalede devrinin önde gelen alimlerinden biri olan Molla Abdülaziz Döner’in hayatı, şahsiyeti ve ilmi çalışmaları ele alınacak, ilmî çalışmalarının şekillendiği sosyal ve siyasi çevre irdenelecektir.

Abstract

Mullah Abdulaziz el-Guevî was born in 1921 in the Guev (Topluca) village of Solhan, district of Bingöl. He completed madrasah education in the turbulent political conditions of the period. After receiving his icazah in 1955, he concentrated his studies on science and enlightenment in various places.Mullah Abdulaziz, who has educated a large number of students in Bingöl, Elazığ and Muş regions, continued his madrasah education activities despite the negative political conditions. el-Guevî, an expert in classical madrasa sciences, has a reputation as a scholar with zuhd, taqva and modesty and has played an active role in solving local problems. Mullah Abdulaziz, who closely follows the political and intellectual developments in the Islamic world, has focused on raising highly qualified people in the despotical environment more then writing. He has, however, written some important treatises on the problems of everyday life such as Risâle fî Rü'yeti'l-Hilâl and Risâle fî Subût al-kerame. In this article, the life, personality and scientific studies of Mullah Abdulaziz Döner, one of the leading scholars of the period, will be studied and the social and political environment in which scientific studies are shaped will be evaluated.