İLKÖĞRETİM VE LİSE ÖĞRENCİLERİNE YÖNELİK ŞİDDET VE TACİZLE İLGİLİ BİR ARAŞTIRMA

A STUDY ON VIOLENCE AND HARASSMENT TOWARDS PRIMARY EDUCATION AND HIGH SCHOOL STUDENTS

Özet

Bu araştırmanın amacı; ilköğretim ve lise çağındaki öğrencilerin öğretmenleri tarafından ne şekilde ve ne sıklıkta şiddet ve taciz edildiklerini belirlemektir. Geleceğin gençliğini yetiştirmekle görevli öğretmenlerin öğrencilere yönelik zaman zaman şiddet ve tacize başvurdukları bilinen bir gerçektir. Bu araştırmada, öğrencilere yönelik şiddet ve tacizi belirlemek için, araştırmacılar tarafından literatür taraması yapılarak 32 sorudan oluşan bir anket hazırlanmıştır. Araştırmada kullanılan anketin 3 maddesi kişisel bilgileri içermektedir. 15 madde, Likert tipine uygun olarak, 6 madde de “evet, hayır, bazen” ifadelerini içerecek şekildedir. 5 soru, öğrencilerin şiddet ve tacizin nerede ve ne zamanda, ne türde yapıldığını ortaya koymak için yapılandırılmış, üç soru da açık uçlu olarak düzenlenmiştir. Araştırmaya rastlantısal örneklem yoluyla, İstanbul- Kartal ve Kocaeli- Kandıra ilköğretim 2. kademe ve lise düzeyinde eğitim görmekte olan 510 öğrenci katılmıştır. Araştırma verileri SPSS paket programıyla analiz edilmiştir. Verilerin analizinde, frekans, yüzdelik, ortalama, tek yönlü ANOVA ve Post-Hoc LSD- testi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre, son yıllarda okullarda öğrencilere yönelik şiddet ve tacizin çok sık rastlanmasa da yine düşündürücü olduğu görülmüştür. Öğrencilere göre; öğretmenler en fazla notu bir tehdit aracı olarak kullanmaktadırlar. Daha sonra haksız yere eleştiri ve idareye gönderme yolunu denemektedirler. Şiddet ve tacize uğrama derece ve sıklıkları ile türleri, erkek ve kız öğrencilere, sınıf düzeylerine, öğrencilerin tembel- yaramaz olma durumlarına göre değişiklikler göstermektedir. Öğretmenler, en fazla öğrencilerin kurallara uymaması nedeniyle şiddet ve tacize başvurmaktadır. Şiddet ve tacize uğrayan öğrenciler, bu durumu en fazla, özellikle arkadaşlarıyla paylaşmaktadırlar. Öğrencilerin okullarda karşılaştıkları şiddet ve taciz olaylarını engellemek için öğretmenlerin öğrencileri tanımaları, onların bireysel ilgi ve yeteneklerini öne çıkaracak tutum ve davranışlar geliştirmelerine yardımcı olmaları ve kişisel problemlerini sınıfa getirmemeleri, gerektiğinde de psikolojik yardım almaları gerekmektedir.

Abstract

This study has been conducted to determine how and how often the primary education and high school students are subjected to violence and harassment by their teachers, as well as the types of violence and harassment. It is a known reality that teachers, who have the responsibility to bring up the youth of the future, resort to violence and harassment toward students from time to time. In this study, a questionnaire consisting of 32 questions relating to violence and harassment was used as a data collection tool. Three items of the questionnaire used in the study consisted of questions aimed at collection of personal data; 15 items of 5-point Likert type questions; six items consisting of questions that could be responded with “yes, no, sometimes”, three items of questions about where, when and what type of violence and harassment they were subjected to, and three items of open ended questions. Data in this study were evaluated using a working model of general survey type, one of the descriptive research methods. Total of 510 students studying at a high school located in Kartal, Istanbul, and at second grade of primary education at a primary school located in Kandira, Kocaeli. The research data were analyzed using the frequency, percentage, average, one-way ANOVA and Post-Hoc LSD test. According to the findings obtained, teachers mostly choose giving low marks, unfair criticism and sending students to school administration as ways of harassment. Types of violence and harassment resorted to by teachers differ depending on male and female students, students’ grades, and whether they are lazy or naughty as well. Students subjected to violence and harassment share this experience mostly with their friends. Violence and harassment are mostly resorted to by older teachers at schools. To prevent violence and harassment towards students at schools, teachers should acquaint themselves with students, listen to them and establish good relations. If necessary, teachers should receive assistance from the guidance service of the school and not bring their personal problems to classrooms.