A PROPOSAL FOR A “PROFESSIONAL CODES OF ETHICS” FOR TURKISH ARCHIVAL PROFESSION

Özet

Öz Mesleklerin, mesleğe ilişkin uygulamalara yön vermek üzere hazırlanmış meslek (ahlakı) etiği kuralları vardır. Meslek etiği kuralları, meslek mensupları ve örgütlerinin meslekle ilgili doğru davranış prensiplerini esas almalarında rehberlik etmekte, mesleğin vazgeçilmez olan sorumluluklarını açıklamakta, mesleki itibar ve saygınlığı güçlendirmektedir. Bu yüzden mesleki etik kurallar ahlaki ilkelerin amaçları esas alınarak hazırlanmalı, uygulamada geçerlilik kazanabilmesi için hukuki kuralların amaçlarına sahip olmalı ve uygulanabilmesi için de mutlak şekilde hukuki bir zemine kavuşturulmalıdır. Mesleki açıdan güçlü geleneğe sahip bazı ülkeler 1930’lu yılların sonlarından itibaren arşivcilik mesleğinin etik kurallarını geliştirmişlerdir. Belge varlığı bakımından önemli bir konuma sahip olan Türkiye’de, -2009 yılında yedi maddeden oluşan bir meslek etiği ilkeleri hazırlanmış olmasına rağmen- arşiv alanında resmi olarak uygulanan ve uygulama niteliği yüksek mesleki etik ilkeleri açıklayan bir metnin bulunmaması bir eksikliktir. Bu çalışmanın amacı da, Türkiye’de arşiv alanında etik kuralların eksikliğine dikkat çekmek, bu eksikliği giderecek etik kuralları belirleyerek Türkiye için “Arşivcilik mesleği etik kurallarını açıklayan bir metin önerisi” sunmaktır. Bu araştırmada betimleme yöntemi kullanılmış ve ulaşılan veriler literatür taraması ile elde edilmiştir.Anahtar Sözcükler: Etik, etik kurallar, arşiv ve etik, profesyonellik ve etik, Türkiye.AbstractProfessions have professional codes of ethics that are prepared in order to provide direction for practices related to the profession. Professional ethical rules guide members of the profession and form the basis of an organization’s proper principles of behaviour related to that profession. These rules also convey the profession’s required responsibilities and strengthen professional esteem and respect. For this reason, professional ethical rules should be prepared by taking the aims of moral principles as their basis, should have the goals of legal rules in order to achieve validity in practice, and should attain certainty in legal grounds so they can be implemented. Certain countries having strong professional traditions, developed ethical rules for the archive profession as of the end of the 1930s. In Turkey, which has an important position with regard to document holdings, there is a lack of any text that might be implemented in the archive field and which would proclaim high professional principles of ethics for implementation – despite the fact that a seven-paragraph professional principles of ethics document was prepared in 2009. The purpose of this study is to draw attention to the lack of ethics rules in the archive field in Turkey, and this presentation of the “proposal announcing the ethics rules for the archivist profession” in Turkey, aims to determine the ethics rules needed to remedy this shortfall. The descriptive method has been used in this research and the acquired data has been obtained by an examination of the literature. Keywords: Ethics, code of ethics, archives and ethics, professionalism and ethics, Turkey.