Kanser hastalarında halsizlik semptomunun değerlendirilmesi ve birlikte görülen klinik problemler

Evaluation of the fatigue symptom in patients with cancer and associated clinical problems

Özet

Halsizlik, kanser hastalarının en yaygın semptomlarından birisi olmasına rağmen sıklıkla gözardı edilir. Hastanın yaşamını olumsuz etkileyen, spesifik olmayan, subjektif bir şikâyettir. Mekanizması çok faktörlüdür. Kronik hastalıklar, tedavi yöntemleri, ortaya çıkan komplikasyonlar (anemi, metabolik bozukluklar, …) veya psikolojik stres halsizliğe neden olabilir. Kemoterapi veya radyoterapi sırasında ortaya çıkan halsizlik, tedavi yöntemlerine bağlanabilir; fakat tedavilerin bitiminden sonra halsizliğin devam etmesinin etiyolojisini açıklamak kolay değildir. Hastaların tahmini sağkalımının 100 gün veya daha fazla olduğu çalışmalarda, halsizlik sağkalımı negatif etkileyen bir faktör olarak bulunmuştur. Fakat yaşam beklenti süresi 30 gün olan hastalarda yapılan çalışmaların çoğunda ise halsizlik sağkalımı etkileyen bir faktör olarak bulunmamıştır. Yaşam beklenti süresi kısa olan hastaların çoğunda halsizlik mevcut olduğu için, halsizlik prognostik önemini kaybeder. Günümüzde kanser hastalarında halsizliğin patofizyolojisi ve tedavisi ile ilişkili yanıtlanamamış birçok soru vardır. Niçin kanser hastalarında halsizlik tanı ve tedaviyi takiben aylar, hatta yıllarca devam ediyor? Hangi tedavi yaklaşımları halsizliğin azaltılmasında veya önlenmesinde etkindir? Halsizliğin tedavi edilmesi kanser hastalarında sağkalımı değiştirebilecek mi?

Abstract

Fatigue is often overlooked in the assessment although it is one of the most common complaints of the patients with cancer. It is a subjective and nonspecific complaint, which negatively affects the life of the patient. Mechanisms of fatigue are multifactorial. Chronic illnesses, treatment modalities, complications (anemia, metabolic abnormalities, …) or psychological stress may cause fatigue. Fatigue developing during chemotherapy or radiotherapy may depend on the treatment modalities administered, however, it is not easy to explain the etiology of fatigue persisting after the end of treatment. Fatigue has been found to be as a factor affecting survival negatively in studies where predicted survival is 100 days. However, most of the studies performed on patients with a predicted survival of 30 days failed to find fatigue as a major predictor of survival. Fatigue loses its prognostic significance since almost all patients with short-term survival have fatigue. Currently there are many questions remained unanswered about the pathophysiology and treatment of the fatigue in cancer patients. Why do patients continue to experience fatigue months or even years following the diagnosis and treatment of cancer? Which treatment modalities are effective in preventing or reducing fatigue? Will the treatment of fatigue be able to improve survival in patients with cancer?