COVID-19 Tedavisinde Favipiravir Kullanımı

Özet

Aralık 2019 tarihinde tanımlanan yeni koronavirüs hastalığı (COVID-19) için etken olan SARS-CoV-2’ye karşı etkinliği kısmen gösterilmiş tedavi seçenekleri olmakla birlikte sağ kalım üzerine etkisi kanıtlanmış bir ilaç henüz geliştirilememiştir. Farklı endikasyonlar için kulla-nılmakta veya geliştirilmekte olan birçok kimyasal, in vitro çalışmalarda gözlenen etkilerine dayanılarak, tedavi amaçlı kullanıma alın-mıştır. Bu ilaçlardan biri olan favipiravir ilk olarak pandeminin başlangıç merkezi olan Wuhan’da kullanılmıştır. İnfeksiyonun dünyaya yayılmaya başlamasından itibaren İtalya, Japonya, Rusya, Ukrayna, Özbekistan, Moldova ve Kazakistan, Bangladeş, Mısır, Hindistan gibi ülkelerin yanı sıra ülkemizde de kullanılmaktadır. Favipiravirin etkinliğini değerlendirmek için yapılmış ve yayımlanmış az sayıda çalışma vardır ancak çok sayıda çalışma devam etmektedir. Bu derlemede literatürde favipiravirin COVID-19 tedavisinde etkinliğini bildi-ren çalışma ve vaka raporlarının gözden geçirilmesi ve değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Kaynak taramasıyla 223 sonuca ulaşılmıştır, bu sonuçlardan 210 yazıya tam erişim sağlanabilmiştir ve toplam 34 yazı analize dahil edilmiştir. Derleme kapsamında favipiravirin farma-kolojisi başlığı altında farmakokinetik, farmakodinamik özelliklere ek olarak istenmeyen etkiler ve ilaç etkileşimlerinden bahsedilmiştir. Favipiravir, COVID-19 hastalarının tedavisi için seçeneklerden biridir ancak çok daha fazla hastanın dahil edildiği ve daha uzun takip sürelerini içeren randomize, kontrollü çalışmaların planlanması ve devam eden çalışmaların sonuçlarının değerlendirmesi gerekmektedir.

Abstract

There are treatment options with partially shown efficacy against SARS-CoV-2. A drug with proven effect on survival has not yet been developed for the new coronavirus disease (COVID-19) defined in December 2019. Many chemicals that are being used or developed for different indications have been used for COVID-19 treatment, based on their effects observed in in vitro studies. Favipiravir, one of these drugs, was first used in Wuhan, the starting center of the pandemic. Since the spread of the infection to the world, it has been used in our country as well as countries such as Italy, Japan, Russia, Ukraine, Uzbekistan, Moldova and Kazakhstan, Bangladesh, Egypt, India. There are few studies conducted and published to evaluate the effectiveness of favipiravir, but many studies are ongoing. In this review, it was aimed to review and evaluate the studies and case reports reporting the efficacy of favipiravir in the treatment of COVID-19. With the literature search, 223 results were reached, 210 articles were fully accessed, and a total of 34 articles were included in the analysis. In the scope of the review, under the title of pharmacology of favipiravir, adverse effects and drug interactions in addition to pharmaco-kinetic and pharmacodynamic properties are mentioned. Favipiravir is one of the options for the treatment of COVID-19 patients, but randomized, controlled trials involving much more patients and longer follow-up periods need to be planned and the results of ongoing trials evaluated.