COVID-19 Pandemisinin Birinci Yılında “İyi, Kötü ve Çirkin”

Özet

Birinci yılını geride bıraktığımız Coronavirus Disease-2019 (COVID-19) pandemisinde tıp camiasında tanı ve tedavi konusunda hızlı geliş-meler söz konusu iken, kronik hastalığı ve birden çok ilaç kullanan risk faktörü yüksek hastalarda ilaç etkileşimleri ve yan etkileri sorun oluşturmuştur. Rutin aşı üretim sürecinin aksine bir yıl gibi kısa bir sürede birçok ilaç firmasının geliştirdiği aşılar birçok ülkede uygulanmaya başlanmıştır. Ancak bu süreç mutasyon ve üretim ile dağıtımdaki sıkıntılar nedeniyle kısıtlanmaktadır. Hastalığın patofizyolojisinin tam olarak aydınlatılamamış olması uzamış COVID-19 sendromu tanımını gündeme taşımıştır. Pandeminin birinci yılında geldiğimiz noktada “iyi” ve “kötü” gelişmeler olması, bize Sergio Leone’nin yönettiği 1966 yapımı İyi, Kötü ve Çirkin (The Good, The Bad and The Ugly), filmini çağrıştırdı. Biz de pandemide son durumu aynı başlıklar altında incelemeye karar verdik. Pandemi yılında karşılaştığımız ve tanıklık ettiği-miz birçok gelişme, sorun ve çözüm fikirlerine genel bir bakış kazanmak ve fikir elde etmek sürecin yönetimini daha da kolaylaştıracaktır.

Abstract

During the first year of COVID-19 pandemic, while there have been rapid developments in diagnosis and treatment of the disease; drug interactions and side effects have created a problem especially in high risk patients with chronic diseases and multiple drug use. In contrast to the routine vaccine production process, SARS-CoV-2 vaccines have been developed in a short period of time by many phar-maceutical companies, and community vaccination has started in many countries. However, this process is restricted by mutation and problems in production and distribution. The fact that the pathophysiology of the disease has not been fully elucidated has brought the prolonged COVID-19 syndrome definition to our clinical practice. Positive improvements and negative aspects that we have encountered so far in the first year of this new pandemic reminded us the great film by Sergio Leone: “The Good, The Bad and The Ugly”. So, we decided to cover these aspects under the same headings. Gaining an overview of the many developments, problems and solution ideas we encountered and witnessed during the pandemic year will make the management of the process easier.