Dergiler / Finans Politik ve Ekonomik Yorumlar Dergisi / 2015 / Cilt: 52 - Sayı: 601

Türkiye ve Orta Asya Cumhuriyetleri İmalat Sanayi Ticaretinin Analizi* Özet

Analysis of Intra-industry Trade for Manufacturing between Turkey and Central Asian Countries

Ahmet ŞAHİN,MELİH ÖZÇALIK

Sayfa
11–24
DOI
—

Özet

Özet Ülke ekonomilerinin tarımsal yapıdan sanayi yapısına geçiş aşamaları daha çok sanayi kesiminin ilk aşaması olan montaj sanayi ile başlamıştır. Dış ülkelerden ucuza tedarik edilen ara malı ve yatırım malı gibi sanayi sektörünün temeli nite- liğinde olan mal ve hizmetlerin ülke içerisinde üretilmeye başlanması gelişen sa- nayinin önemli adımlarından birisi olarak gösterilmektedir. İmalat sanayi içerisin- de kullanılan ara ve yatırım malı ithalat oranlarının değişimi de ülke ekonomile- ri açısından önem arz etmektedir. İmalat sanayi, sanayi sektörünün sürükleyici- lerinden birisi olup katma değer fazlası sağlaması açısından önemlidir. Teknolo- jideki hızlı değişim dünya ekonomisinde dış ticareti daha kolaylaşmış ve serma- ye hareketlerinin öneminin daha çok ortaya çıkmasıyla ülkeler arasında ekono- mik sınırlar ortadan kalkmış ve mal-hizmet, sermaye dış ticareti hız kazanmış- tır. Özellikle 1990 sonrası iki kutuplu dünya düzeninin ortadan kalkmasıyla pi- yasa ekonomisi rejimine geçiş ve finansal serbestleşme pek çok ülkenin birbi- riyle bağlantılı hale gelmesine sebep olmuştur. Çalışmada başta Türkiye olmak üzere; Azerbaycan, Kırgızistan, Kazakistan, Türkmenistan, Tacikistan ve Özbe- kistan gibi Orta Asya Cumhuriyetleri arasında gerçekleşen ara malı ithalatı ve imalat sanayi ihracatı kalemleri incelenmiştir. BEC (Broad Economic Categories- Geniş Ekonomi Sınıflandırması) grubuna göre Türkiye’nin Orta Asya Cumhuri- yetlerinden gerçekleştirdiği ara malı ithalatı, ISIC (International Standard Indust- rial Classification-Uluslararası Standart Sanayi Sınıflandırması) sınıflandırması- na göre Orta Asya Cumhuriyetlerinin Türkiye’den gerçekleştirdikleri imalat sana- yi malı ihracatı arasında 2002-2012 döneminde oluşan ilişki panel veri analizi ile incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre Türkiye ekonomisinin özellikle işlenme- miş ara malları ithalatında bağımlı olduğu ortaya koyulmuştur.

Abstract

Abstract The transition from an agricultural economy to an industrial economy starts with the assembling industry. It’s an important milestone as there is an initiation of industrial production when countries get cheap intermediate and capital goods from the rest of the world and assemble them. The changes of the share in the imported goods of intermediate goods and capital goods used in the manufactu- ring industry are very important too. Manufacturing industry is important because it’s the leading industry for value added. With rapid technological changes, fore- ign trade is getting easier and with the emphasis on the capital movements, fron- tiers between countries have disappeared and foreign trade of goods and servi- ces and capital has gained a momentum, especially after 1990’s, the collapse of the USSR. In this study, we investigated the imports of intermediate goods and the exports of manufacturing goods between Turkey and Central Asian countri- es like Azerbaijan, Kyrgyzstan, Kazakhstan, Turkmenistan, Tajikistan and Uzbe- kistan. We try to find out the relationship between the imports of Turkish interme- diate goods and the exports of Turkish manufacturing goods with BEC and ISIC classification.