5-15 yaş çocuklarda serum lipid düzeyi ve etkileyen faktörler

Özet

Amaç : Kardiyovasküler hastalıklar sıklıkla eriskin dönemde bulgu vermekle birlikte aterosklerozun çocukluk döneminde basladığı bilinmektedir. Okul çağı Türk çocuklarında hiperlipidemi sıklığını ve bunu etkileyen faktörleri arastırmaktır. Gereç ve Yöntem : Bu çalısma, prospektif, kesitsel ve vaka kontrollü bir çalısmadır ve 1040 çocuk çalısmaya alındı. Çocuklar yaslarına göre gruplara ayrıldı: 5-8.9, 9-11.9, ve 12-15 yıl. Çalısmaya katılan çocuklardan plazma kolesterol, trigliserid, VLDL, LDL ve HDL- kolesterol düzeyleri bakıldı. Plazma lipid düzeyleri yüksek olan çocuklardan homosistein düzeyi bakıldı. Bulgular : Ortalama plasma kolesterol, VLDL, LDL, HDL ve TG düzeyleri 142.4±26.8, 14.1±7.5, 82.8±25.6, 45.3±9.5 ve 70.8±37.7 mg/dl olarak saptandı. Total kolesterol, HDL ve LDL-C düzeyleri ile yas grupları arasında iliski saptanmazken trigliserid ve VLDL-C düzeyleri 5-8.9 yas grubunda diğer gruplara göre en düsük düzeyde saptandı. Beden kitle indeksi (BKI) ile plazma kolesterol, VLDL ve trigliserid düzeyleri arasında pozitif iliski bulundu(p<0.05,r: 0.014,r:0.117 ve r:0.121, sırası ile). Homosistein ve plazma kolesterol düzeyleri arasında pozitif korelasyon saptandı (p<0.05,r:=0.642). Ailesinde erken kardiyo ve serebro vasküler hastalık hikayesi (EFH)olan grubun ortalama plazma homosistein düzeyi olmayan gruba göre daha yüksek bulundu (p<0.05). EFH’ne etki eden faktörler multivarian lojistik regresyon analizi ile incelendiğinde hiçbir faktör etkili bulunmadı(p=0.159). Ailenin tükettiği yağ tipi ile total kolesterol, trigliserid, VLDL-C düzeyleri ve BKI arasında istatitiksel iliski saptandı (p<0.05). Sonuç: Lipit profili EFH risk faktörü tanımlanması için, obez çocuklar dısında, etkin olmayabilir. Obezite ve doymamıs yağ tüketimi kan lipid düzeyini etkileyen ve önlenebilir faktörlerdir. Böylece, yasam stili ve yemek alıskanlıkları değisiklikleri erken kardiyovasküler ve serebrovasküler hastalık gelisimini önleyebilir.

Abstract

Aim : Though cardiovascular diseases are more often symptomatic in elderly than in childhood, it is well known that atherosclerosis starts in childhood age group. To investigate the prevalence of hyperlipidemia and affecting factors in school-age Turkish children. Methods: This prospective, sectional and case controlled study included 1040 children, We analyzed plasma cholesterol, triglyceride (TG), VLDL, LDL and HDL- cholesterol levels. Plasma homosistein level was analyzed when plasma lipids were above the cut-off limits. The children were divided into three age groups: 5-8.9, 9-11.9, and 12-15 years. Results: Mean plasma cholesterol, VLDL, LDL, HDL and TG levels of the study group were 142.4±26.8, 14.1±7.5, 82.8±25.6, 45.3±9.5 and 70.8±37.7mg/dL, respectively. TC, HDL and LDL-C levels showed insignificant difference between age groups, whereas TG and VLDL-C levels were significantly lower in 5 and 8.9 age group compared to the other groups (p<0.05). Body mass index showed positive correlation with plasma cholesterol, VLDL and TG levels(p<0.05,r: 0.014,r:0.117 and r:0.121, respectively). There was a positive correlation between homocysteine and cholesterol level (p<0.05,r:=0.642). The mean plasma homocysteine level of the positive family history group for the early cardio and cerebrovascular diseases was higher than the negative family history (EFH)(p<0.05). Multivariant logistic regression analysis was used evaluate cofactors affecting EFH, none of the factors were found to have a correlation with early disease development (p=0.159). There was a significant relation between TC, TG, VLDL-C serum levels, BMI and the type of consumed fat (p<0.05). Conclusion: Lipid profile may not be useful for investigation of the early risk factors for cardiovascular disease in childhood group, expect in obese children. Obesity and unsaturated oil consumption are preventable factors that affect blood lipid levels. Hence, life style and eating habit changes in early ages may prevent development of early cardiovascular and cerebrovascular diseases.