Erzurum ve Çevresi Yerel Zemin Etkilerinin SSR ve HVSR Yöntemleri Kullanılarak Araştırılması

Investigation of the Local Soil Effects of Erzurum and Its Surroundings Using SSR and HVSR Methods

Özet

Erzurum ili ve çevresinde, farklı zemin türleri üzerinde yer alan 10 adet ivme-ölçerler ile kaydedilen 17 adet deprem ile Standart spektral oran (SSR) ve Yatay/Düşey Spektral oran (HVSR) yöntemleri kullanılarak çalışma alanının deprem-zemin ortak davranış özellikleri araştırılmıştır. Zeminlerin jeolojik ve jeoteknik özelliklerine göre elde edilen farklı büyütme değerleri belli frekans aralıkları için incelenmiştir. Şehir merkezi ve yakın çevresini kapsayan alanda Kuvaterner alüvyonda konumlanmış Merkez, Merkez_SS, Ilıca ve Pasinler istasyonlarında düşük frekanslarda yüksek büyütmeler tespit edilmiştir. Bu birimlerde zemin hakim frekansı 0.5 Hz ile 1.0 Hz (1-2 sn) arasında değiştiğinden olası bir deprem durumunda 10 ile 20 kat arasındaki yapılarda rezonans durumu ortaya çıkabilir. Alüvyon birimler üzerine kurulmuş şehir merkezi ve çevresinde, SSR büyütme değerlerinin özellikle düşük frekanslarda yüksek olduğu gözlenmiştir. En düşük SSR büyütme değerleri ise volkanitler üzerinde konumlanan Şenkaya ve Narman istasyonlarında hesaplanmıştır.

Abstract

Earthquake-soil behaviour characteristics of the study area were investigated with 17 earthquakes recorded by 10 accelerometers located in different soil types using Standard Spectral Ratio (SSR) and Horizontal/Vertical Spectral Ratio (HVSR) methods. Different amplification values according to geological and geotechnical features of the soil sites were investigated for specific frequency ranges. High amplifications were detected at low frequencies in the Merkez, Merkez_SS, Ilıca and Pasinler stations located in the Quaternary alluvium covering the city center and its near surroundings. Since the soil dominant frequency ranges between 0.5 Hz and 1.0 Hz (1-2 sec) in these units, in case of a possible earthquake, resonance may occur in structures between 10 and 20 story buildings. It is observed that the SSR amplification values are high especially at low frequencies in the city center located in alluvial units. The lowest SSR amplification values were calculated at Şenkaya and Narman stations located in volcanics.