Hastane enfeksiyonları; sıklığı ve risk faktörleri

MUSTAFA ÖZÇETİN,EYLEM ULAŞ SAZ,Bülent KARAPINAR,Samim ÖZEN,Şöhret AYDEMİR,Fadıl VARDAR

Özet

Amaç: Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi (EÜTF) Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniğinde yatan, yenidoğan servisi dışındaki hastalarda bir yıllık süre içinde gelişen hastane enfeksiyonlarının sıklığı, tipi, en sık sorumlu etkenler ile bu enfeksiyonların hasta yatış süresi üzerine etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Ocak 2002- Aralık 2002 tarihleri arasında EÜTF Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniğinde Yenidoğan servisi dışında yatırılan ve izlemlerinde hastane enfeksiyonu tanısı alan hastalar çalışmaya alınmıştır. Hastane enfeksiyonu tanıları Center for Disease Control and Prevention (CDC)’nin kriterleri esas alınarak konulmustur. İstatistik analizlerinin hesaplanmasında SPSS 10.1 for Windows paket programı kullanıldı ve p<0.05 anlamlı olarak kabul edildi. Bulgular: Ocak 2002- Aralık 2002 tarihleri arasında toplam 1811 hasta incelendi ve 50’si (%52.1) kızdı, 96 hastane enfeksiyonu saptandı (%5.3). Hastane enfeksiyonlarında ilk iki sırayı bakteriyemi ve üriner sistem enfeksiyonları aldı ve oranlar sırasıyla %50 (n=48) ve %40 (n=38) olarak bulundu. Hastane enfeksiyonlarının birimlere göre dağılımında yoğun bakım ünitesinde bakteriyemi ilk sırada iken diğer birimlerde ilk sırayı üriner sistem enfeksiyonları almıştır. En sık Enterobacteriaceae grubu (%37.5) enfeksiyonlara neden olmuştur. Gram pozitif bakterilerde koagülaz negatif stafilokoklar (%16.4) ilk sırada olup, ayrıca maya mantarları %12.5 oranında izole edildi. Hastaların çoğunda (%59.3) enfeksiyon oluşumunu kolaylaştırıcı bir veya daha fazla sayıda invaziv girişim vardı. Yedi günden daha uzun süre hospitalize edilen hastalarda enfeksiyon gelişme oranı daha yüksek (%86.4 vs %13.6) saptanmıştır (P<0.001). Bulgular hastanede yatış süresi uzadıkça ve hemşirenin baktığı hasta sayısı arttıkça hastane enfeksiyon sıklığının arttığını göstermiştir (P<0.001). Sonuç: Hastane enfeksiyonu oranları pediatri servislerinde de giderek artmakta ve önemli bir sorun oluşturmaktadır. Hastanede yatış süresinin uzaması ve hemşirenin baktığı hasta sayısının artması hastane enfeksiyon sıklığını arttırmaktadır.

Abstract

Aim: This study aimed to determine the prevalence and type of nosocomial infections, etiologic distrubition of organism in hospitalized children at Ege University School of Medicine, Department of Pediatrics for a 12 month period. It also investigated the duration of hospitalization. Material and Method: Patients diagnosed with nosocomial infection between January 2002-December 2002 at the inpatient unit of pediatrics were included in the study. Neonatal cases were excluded from the analysis. Diagnosis of nosocomoial infection was made based on CDC criteria. Statistical analysis was made by using SPSS 10.1 for Windows packet and p<0.05 was accepted as significant. Results: During the study period, 1811 patients were investigated and 96 nosocomial infection determined (5.3%). The majority were female at 52% (n=50). The most common infections in our study were bacteriemia and urinary tract infections, 50% and 40% respectively. Although bacteriemia was the commonest infection type in the intensive care unit, urinary tract infections were the most common infections in inpatient services. Enterobacteriaceae was the most common cause with 37.5% (n=36), coagulase negative staphylococci found in 16.4% (n=16) and yeast infection was isolated in 12.5% (n=12). The majority of patients (59.3% n=57) had one or more invasive procedures which make the patients susceptible to contracting nosocomial infections. Children who are hospitalized more than 7 days are more likely to have nosocomial infections (P<0.0001). Another predisposing factor for developing nosocomial infections was increased patient numbers receiving medical care by each nurse. Conclusion: Nosocomial infections have been increasing in pediatric patients. Long hospital stays and increased patient numbers needing medical care by each nurse were associated with nosocomial infections. They are estimated to more than double the mortality and morbidity risks of any admitted patient.