OSMANLI DEVLETİ’NİN KAPİTALİSTLEŞME SÜRECİNDE FARKLI İKİ AYDIN PORTRESİ: ZİYA GÖKALP VE MEHMED CAVİD BEY

Özet

Avrupa’daki çağdaşlarında olduğu gibi Osmanlı Devleti de kapitalistleşme sürecine 19. yüzyılda dâhil olmuş; fakat kapitalizmin kurallarını yeterince kurumlaştıramadığı gibi, uygulamaya da koyamamıştır. Bu çalışmanın konusu, Osmanlı Devleti’nin kapitalistleşme sürecidir. Çalışmanın amacı; Osmanlı Devleti’nin kapitalistleşme sürecinde farklı kutuplardaki iki aydın tipinin, Avrupa’daki iktisadi konjonktüre ve Türk sosyo-ekonomik yapısı ve zihniyetine ne derecede uygun düştüğünün değerlendirilmesidir. Çalışmada sonuç olarak Gökalp’in sosyo-ekonomik fikirlerinin Cavid Bey’e nispeten, Avrupa konjonktürü ve Türk sosyo-ekonomik yapısı ve zihniyeti ile daha uyumlu olduğu ifade edilmiştir