ĠDARĠ YARGILAMA HUKUKU YÖNÜNDEN ÖZEL SĠGORTA SÖZLEġMELERĠNDE SĠGORTACININ SĠGORTALIYA HALEFĠYETĠ MESELESĠ

Özet

Sigorta sözleĢmesine konu edilmiĢ bir zarar ortaya çıkması neticesinde, sigortacı kurduğu sözleĢme uyarınca bu zararın gidermekle yükümlü olmaktadır. Halefiyet kavramına bağlı olarak sigorta Ģirketi, kendisinin tazminat ödemesine yol açan rizikonun gerçekleĢmesinden sorumlu olan kiĢilere karĢı olan talepler bakımından sigortalısının yerine geçmektedir. Bu anlamda zararın doğmasına neden olan davranıĢ, idarenin bir iĢleminden, eyleminden yahut eylemsizliğinden ileri gelebilir. 1982 Anayasası‟nın 125. maddesinde belirtildiği üzere, idarenin her türlü eylem ve iĢlemlerine karĢı yargı yolunun açık olduğu ifade edilerek idarenin kendi eylem ve iĢlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıĢtır. Bu anlamda sigortacının halefiyet kurumu uyarınca ödediği tazminat nispetinde zarar görenin yerine geçmesine dayalı olarak idareye bir talepte bulunabilmesi söz konusu olabilecektir. Bu noktada özellikle, sorumluluğu bulunan idarelere bu bedelin rücu edilmesi bağlamında uygulamada ortaya çıkan uyuĢmazlıkların çözümü bakımından yargı yolunun belirlenmesi önem arz etmektedir. Zira bazı yargı kararlarında idarenin tazmin sorumluluğu kapsamında uyuĢmazlığın “alacak davası” olarak nitelendirilmesi görevli yargı yerinin belirlenmesinde isabetsiz çıkarımları da beraberinde getirmektedir. Bu nedenle söz konusu isabetsiz çıkarımların önüne geçilebilmesi ve konunun anlaĢılabilmesi için, çalıĢmada öncelikle sigorta hukukunda halefiyet ilkesine ve idarenin sorumluluğu kavramlarına değinilecek; sonrasında ise, yargı kararları ıĢığında söz konusu uyuĢmazlıklarının çözüm yerinin ve tabi olacağı esasların tespitinde hangi çıkarımlardan hareket edilmesi gerektiği irdelenecektir.