${}^{URU}SALİMUM$ VE AMARNA MEKTUPLARINA GÖRE DEVLETLERARASI İLİŞKİLERDEKİ YERİ

${}^{URU}SALIMUM$ AND ITS PLACE IN THE INTERNATIONAL RELATIONS ACCORDING TO AMARNA LETTERS

Özet

IV. Amenhotep tarafından kurulan Amarna kenti hem dini bir merkez hem de Mısır’ın Ön Asya devletleri ile olan ilişkilerinin yürütüldüğü bir diplomasi üssü olması bakımından oldukça önemlidir. Kentin adı araştırmacılar tarafından “Amarna Dönemi” şeklinde özel bir döneme isim olarak da verilmiştir. Kentteki arşivden ele geçen Akkadca çivi yazılı mektuplar bizlere Mısır’ın Suriye yönünde nasıl bir hâkimiyet kurduğunu göstermektedir. Amarna diplomasisini ise Hitit, Mitanni, Asur, Babil, Alašia, Arzava gibi büyük devletler ile Suriye-Filistin bölgesinde yer alan kent devletlerinin Mısır’la olan mektuplaşmaları oluşturmuştur. Bu mektuplar geçmişten günümüze süreklilik arz eden bir durumu gözler önüne sermektedir: Suriye-Filistin bölgesinde bitmek bilmeyen mücadeleler. Bir kent devleti olduğu anlaşılan ${}^{URU}SALİMUM$ da bu mücadelelerden payını almıştır. Bu kentin yöneticisi ise Mısır kralı tarafından tahta geçirilen ޏAbdi-Ꮴeba’dır. Onun mektuplarının ana konusunu Doğu Akdeniz’deki Mısır askeri gücünün zayıflaması sonucu bölgedeki yerel krallılar arasında baş gösteren mücadeleler ve ޏApiru sorunu oluşturur. Bu çalışmanın amacı Kudüs bölgesinde yerel bir kent devleti olan ${}^{URU}SALİMUM$ ve siyasi hayattaki konumu ve onun komşuları ile olan ilişkilerini Amarna Mektupları’nın verdiği bilgiler ışığında ortaya koyup bölgedeki mücadelenin tarihi sürekliliğine, bölgenin eskiçağından bir bakış açısı yansıtmaktır.

Abstract

The city of Amarna, founded by Amenhotep IV, is very important in that it is both a religious center and a diplomatic base in which Egypt's relations with the Asian states are carried out. The name of the city was also given by the researchers as a special period in the form of "Amarna Age". Akkadian cuneiform letters from the archive in the city show us how Egypt dominated Syria. Amarna diplomacy was formed by the correspondence between Egypt and the states such as Hittite, Mitanni, Assyria, Babylon, Alašia, Arzava and the city states in the Syrian-Palestinian region. These letters reveal a continuing situation from past to present: endless struggles in the Syrian-Palestinian region. ${}^{URU}SALİMUM$, which is understood to be a city state, also got its share. The ruler of this city is 'Abdi-Ꮴeba', which was put to the throne by the Egyptian king. The main subject of his letters is the struggles between the local kings in the region as a result of the weakening of the Egyptian military power in the Eastern Mediterranean and the problem of "Apiru". The aim of this study is to reveal the perspective of ${}^{URU}SALİMUM$ and its political life and its relations with its neighbors in the light of the information provided by the Amarna Letters and reflect a historical perspective on the historical continuity of the struggle in the region.