YABANCILIK UNSURU TAġIYAN REKABET YASAĞI SÖZLEġMELERĠNE UYGULANACAK HUKUKUN TESPĠTĠ VE “KARġI EDĠM” BAKIMINDAN EMREDĠCĠ HÜKÜMLERĠN SINIRLAYICI ETKĠSĠ

CHOICE OF LAW IN CROSS-BORDER NONCOMPETE AGREEMENTS AND THE RESTRICTING EFFECT OF MANDATORY PROVISIONS WITH RELATION TO “CONSIDERATION”

Özet

Rekabet yasağı sözleĢmeleri, günümüz iĢ iliĢkilerinde oldukça önemli bir yere sahiptir. SınıraĢıcı iĢ iliĢkilerinin giderek artan görünüm sıklığı, rekabet yasağı sözleĢmelerinin sınıraĢıcı etkisi konusunu gündeme getirmiĢtir. ĠĢçinin, iĢverenin bulunduğu ülkeden farklı bir ülkede rekabet yasağını ihlâl etmesi halinde, iĢverenin rekabet yasağını o ülke mahkemelerinde ileri sürebileceği düĢünüldüğünde, rekabet yasağı sözleĢmesine uygulanacak hukukun tespiti ve sınırları konuları önem kazanmaya baĢlamıĢtır. ÇalıĢmada öncelikle, yabancılık unsuru taĢıyan bir rekabet yasağı sözleĢmesinden doğan uyuĢmazlığı gören mahkemenin 5718 sayılı Kanun kapsamında nasıl bir vasıflandırma yapması gerektiği sorusu ele alınmıĢtır. Ardından, muhtemel vasıflandırmalar ıĢığında uygulanacak hukukun nasıl tespit edileceği üzerine değerlendirmelerde bulunulmuĢtur. SözleĢmeye uygulanmak üzere taraflarca seçilmiĢ hukukun, mutad iĢyeri hukukundaki emredici hükümler ile olan iliĢkisi ve bu hükümler tarafından sınırlandırılması meselesi, taĢıdığı öneme binaen ayrı bir baĢlık altında detaylı Ģekilde incelenmiĢtir. Bu incelemenin yapıldığı son kısımda, emredici hükümlerin doğrudan uygulanan kurallar ve kamu düzeni müdahalesi kavramları ile olan iliĢkisi ele alınmıĢ, çeĢitli hukuk düzenlerinde bu iliĢkinin nasıl görüldüğüne temas edilmiĢ, karĢı edim kavramının uygulamadaki önemine değinilmiĢ ve Türk hukukunun seçilmiĢ olduğu hallerde iĢverenler yönünden ortaya çıkma ihtimali bulunan bir soruna dikkat çekilmiĢtir.

Abstract

Non-compete agreements (NCA‟s) have an important part in modern day employment relationships. In parallel with the steadily increasing phenomenon of cross-border employment, cross-border enforcement of NCA‟s has also become an issue. In cases where the previous employee breaches the NCA in a country other than the one in which the previous employer is situated, we can now see numerous instances of cross-border enforcement requests, all brought by the previous employer. Because of this fact, choice of law regarding the NCA‟s -including the restrictions on the applicable law- can be seen as a topic of growing importance. In this paper, first, the issue of characterization and some possible variants in characterizing the disputes arising from cross-border NCA‟s will be examined. Then, based on these variants, the process leading to the determination of the applicable law will be discussed. In practice, mandatory rules of the law of the state of the habitual workplace play a crucial role in restricting the applicable law. Therefore this topic will be extensively dealt under a seperate heading. Finally, one particular problem that may arise in cases where Turkish law is chosen by the parties will be shed light upon, alongside with our suggestion about the solution regarding it.