Türkiye’nin yurt dışındaki doğrudan yatırımları: Tarihsel ve mekânsal perspektif

Özet

Türkiye’de Doğrudan Yabancı Yatırım (DYY) üzerine ya-pılan çalışmalar geleneksel olarak ülkeye gelen yatırımlar üzerine odaklanmıştır. Oysa son yıllarda Türk firmalarının yurt dışına doğrudan yatırımları (YDY) büyük bir artış gös-termiştir. Bu makalenin amacı, Türk firmalarının yurt dışına yaptığı doğrudan yatırımların tarihsel gelişimini, sektörel yapısını ve coğrafi dağılışını analiz etmektir. Bu amacı gerçekleştirmek için ulusal ve uluslararası kurumlardan elde edilen ikincil verilere dayalı olarak hazırlanan tablo, harita ve grafikler yorumlanmış ve bunun yanı sıra Türkiye’de YDY üzerine yapılmış literatür değerlendirilmiştir. Çalışmadan elde edilen bulgular dört önemli sonucu ortaya koymaktadır: Birincisi, Türk dış yatırımlarının başlangıç tarihi -bilinenin aksine- Cumhuriyetin ilk yıllarına kadar inmektedir. İkincisi, Türkiye’den yurt dışına giden doğrudan yatırımların altı önemli dönüm noktası bulunmaktadır. Üçüncüsü, Türk dış yatırımlarının ¾’ü bankacılık, imalat sanayi, enerji ve ticaret sektörlerinden meydana gelmektedir. Dördüncüsü, Türk firmalarının yurt dışındaki yatırımları Batı Avrupa, Doğu Avrupa-Balkanlar ve Orta Asya olmak üzere üç bölgede yoğunlaşma göstermektedir. Sonuç olarak, Türk firmaları henüz küresel düzeyde olmasa da, bölgesel olarak büyük bir yatırımcı haline gelmeye başlamıştır.