Türkiye türkçesinde ol- yardımcı fiilli yapıların görünüş-zaman bildirimindeki işlevleri

Özet

Bu çalışmada, eylemi farklı yönelim noktalarından göre-bilmek için değişik bakış açıları sunan ve konuşma zamanı, referans zamanı, eylem zamanı ayrımına yönelik gerçek-leşmeler göstererek türlü zaman ayrımlarına somut örnekler oluşturan ol- yardımcı fiilli görünüş zaman işaretleyicileri incelenecektir. Ol- yardımcı fiilli yapılar, eylemin başlangıç sınırı, sürek ve bitiş sınırından oluşan iç yapısına farklı yönelim noktalarından bakılabilmesine ve farklı görünüş zaman ilişkilerinin ifade edilebilmesine imkan sunarlar. Daha az gramatikal olmaları nedeniyle ikincil (peripheral) ya da dolaylı (periphrastic) işaretleyiciler olarak değerlendirilseler de ol- yardımcı fiilli yapıların, i fiili ile elde edilemeyen görünüş zaman ilişkilerini ifade etme ve konuşma anına paralel, gerçek dışı zamanları anlatabilme yetileri bulunur. Çalışmada, bu tür yapılar görünüş zaman kategorisi açısından tartışılmaya çalışılacaktır.