Türkçede Evidensiyel

Özet

Bir önermede dile getirilen bilginin farklı kaynakları olabilir.Dünya dilleri bilginin kaynağını farklı derecede ayırarak gösterir. Türkçede bilginin kaynağı, fiil köklerinde -mIş, isimlerdeve birleşik çekimlerde ise -(y)mIş ile işaretlenir. Bunların herikisi de bilginin doğrudan değil, dolaylı yolla elde edildiği konusunda bir fikir verir. Bu dolaylı yol; görme, işitme, çıkarımda bulunma, farkına varma, varsayma, koklama, dokunma,tadına bakma gibi farklı biçimlerde ortaya çıkabilir. StandartTürkçede dolaylılık gösteren biçimlerin ağızlarda kullanımı isefarklıdır. Bazı ağızlarda -mIş dolaylılık anlamı taşımaz, doğrudan geçmiş zaman eki olarak kullanılır. Bazı ağızlarda ise -mIş'ın kullanımı genel olarak yaygın değildir. Buna karşılıkağızların bir kısmında dolaylılık kategorisini göstermek içinkullanılan başka ekler vardır. Bu makalede Türkçede dolaylılıkkategorisiyle ilgili bu hususlar ayrıntılı olarak ele alınacaktır

Abstract

A piece of information expressed in a statement may have been obtained from different sources. The languages of the world all differ in the way they demonstrate the source of the information expressed. In Turkish the source of information is marked by -mIş in verbs and by -(y)mIş in nouns and com- pound inflections. Both of these suffixes suggest that the information expressed has been obtained indirectly. This may happen through a variety of ways such as seeing, hearing, inferring, realizing, assuming, smelling, touching, and tasting. Furthermore, the forms indicating indirect source of knowledge in standard Turkish are used in different ways in different dialects. Some Turkish dialects use the -mIş suffix as a direct past tense marker, doing away with the indirect meaning in standard Turkish. Some others, on the other hand, do not make wide use of this suffix at all. It is also possible to come across dialects where the indirect meaning is expressed through suffixes other than the standard -mIş. This article looks closely into these issues related to evidential categories in Turkish.