Bir üniversite hastanesinde bütçe uygulama talimatı öncesinde ve sonrasında antibiyotik kullanımı

Özet

Uygun antibiyotik kullanımı üzerindeki ilgide son yıllarda belirgin bir artış gözlenmektedir. Ülkemizde 2003 yılı Şubat ayında yayımlanarak yürürlüğe giren Bütçe Uygulama Talimatı (BUT) ile, antimikrobiyal ajan kullanımına ulusal ölçekte birtakım sınırlamalar getirildi. Bu çalışma, 2003 yılı BUT'un üniversitemiz hastanelerinde antibiyotik kullanımına etkisini araştırmak amacıyla gerçekleştirildi. Hastanemizde BUT'un aktif olarak uygulanmadığı 18 Şubat 2003 günü ve BUT uygulanmaya başladıktan altı ay sonra, 15 Eylül 2003 günü, belirlenen kliniklerde ve yoğun bakım ünitelerinde yatan tüm hastalar tek tek gezilerek, antibiyotik kullanan hastalar belirlendi. Oluşturulan standart bir form aracılığıyla hastalara ait demografik veriler, antibiyotik kullanımından önce infeksiyon hastalıkları konsültasyonu istenip istenmediği, kullanılan antibiyotik adı, dozu, süresi, endikasyonu ve kullanım şekli kaydedildi. Elde edilen bu veriler iki infeksiyon hastalıkları uzmanı ve iki öğretim üyesi tarafından uluslararası rehberler göz önüne alınarak uygunluk yönünden değerlendirildi. BUT öncesinde ve sonrasında hastaların %20.8'i sistemik antibiyotik kullanıyordu. Bu kullanımların BUT öncesinde %36'sı, BUT sonrasında %29'u uygunsuz kullanımdı (p= 0.13). Dahili ve cerrahi klinikler arasında uygunsuz kullanım açısından farklılık yoktu. Endikasyon olmadığı halde antibiyotik kullanılma oranı, BUT sonrasında an¬lamlı şekilde düşmüştü (p= 0.03). BUT ile infeksiyon hastalıkları konsültasyonu istenme oranında belirgin bir artış gözlendi (%14'ten %42'ye, p< 0.001). BUT öncesinde cerrahi profılaksi uygulamalarının %44'ü, BUT sonrasında ise %36'sı uygunsuz idi (p= 0.39). Uygunsuz antibiyotik kullanımının getirdiği günlük maliyetin 2661 dolardan, 2187 dolara düştüğü görüldü (p= 0.77). Sonuç olarak, BUT'un akılcı antibiyotik kullanımını sağlamak ve maliyeti düşürmek konusunda fayda sağlamakla birlikte, tek başına yeterli olmadığı görülmüştür.