Dergiler / Kebikeç İnsan Bilimleri İçin Kaynak Araştırmaları Dergisi / 2011 / Sayı: 32

Ezberin inşası: milli mücadele ve erken Cumhuriyet dönemi basınında Kürt meselesi

Construction of recital: Kurdish issue in print media of national struggle and early republican periods

AHMET ASKER,Emrah YILDIZ

Sayfa
15–40
DOI
—

Özet

İşgale karşı ortak bir millî cephenin hayati öneme sahip olduğu millî mücadele döneminde, lider kadrolardaki hâkim anlayış "çeşitlilik içinde birlik" idi. Millî mücadelenin en önemli yayın organlarından biri olan Hakimiyet-i Milliye'de "Kürt meselesi" kapsamında kaleme alınan yazılardan bu anlayışı okumak mümkündü. Bu anlayış, Kürt meselesini devletin öncelikli gündemine taşıyan Şeyh Sait İsyanı'ndan sonra yerini "Türklük içinde birlik" söylemine terk etmeye başlamıştı. Ağrı ve Dersim isyanlarının yaşandığı 1930'lu yıllara gelindiğinde ise Kütt meselesi özetle "geri kalmışlık" ve "eşkiyalık"tan kaynaklanan bir sorun olarak dönemin basınında yerini alacaktı. Bu çalışmada, Millî Mücadele'den Atatürk'ün ölümüne kadar geçen sürede Kürt meselesine ilişkin, Hakimiyet-i Milliye ve Cumhuriyet gibi iktidara yakınlığıyla bilinen gazetelere yansıyan görüşlerin bir panoramasının sunulması amaçlanmıştır.

Abstract

During the period of Turkish national struggle, uniting under a common national goal to end the the foreign occupation was vital. The dominant principle of leaders was "unity in diversity." It was possible to observe this principle in the articles on the "Kurdish issue" appeared in Hakimiyet-i Milliye, one of the most important newspapers of the time of the national struggle. After Sheikh Said rebellion that had brought the Kurdish issue to the state's primary agenda, this principle was replaced by the thought of "unity within Turkishness." In the 1930s, the years of Ağrı and Dersim rebelions, Kurdish issue would appear in the press as a problem caused by "backwardness" and "brigandage". This study aims to present a panaroma of the views on Kurdish issue that were revealed in the newspapers such as Hakimiyet-i Milliye and Cumhuriyet, dailies that were known for their closeness to the government in the period beginning from the national struggle to the death of Atatürk.