İki Farklı Yöntemle Oluşturulan Deneysel Prematür Over Yetmezlik Modelinde Overlerin Histopatolojik Değerlendirilmesi

Histopathological Evaluation of Ovaries in Experimental Premature Ovarian Failure Model Created by Two Different Methods

Özet

Kadın infertilitesinin sebeplerinden biri olan prematür over yetmezliğinin (POY) bilinen ve bilinmeyen birçok sebebi vardır. Kemoterapötiklerin ve bazı kimyasal ajanların özellikle gonadotoksik etkileri ovaryumları etkileyerek ovaryumda fonksiyon kaybına ve sonucunda POY’u tetikleyerek infertiliteye sebep olmaktadır. POY’un deneysel çalışmalarında hastalığın klinikteki semptomlarına en uygun deneysel modeli oluşturmak en etkili tedavilerin geliştirilebilmesi için çok önemlidir. Bu çalışmanın amacı POY indükleyen iki önemli ajan 4-vinilsiklohekzen diepoksid (VCD) ve siklofosfamid’in (CYP) POY oluşturma mekanizmalarını histopatolojik olarak değerlendirmektir. Her ne kadar literatürde bu ajanlarla oluşturulmuş deneysel POY modelleri olsa da bu modellerdeki histopatolojik değişimlerin kıyaslamalı olarak verilmesi bu alanda yapılacak yeni çalışmalarda uygun modelin seçilmesi için araştırmacılara yol gösterecektir. Gereç ve Yöntemler: Bu amaçla 12 haftalık erişkin Wistar albino cinsi dişi sıçanlar VCD ve CYP’ ye maruz bırakıldı. Deney sonucu elde edilen ovaryum dokularında hematoksilen eozin, masson trikrom boyaması yapıldı ve ovaryum dokusu morfolojik olarak incelendi. Ovaryumda ki histopatolojik parametreler (vasküler konjesyon ve hemoroji, foliküller hücre dejenerasyonu, vakuolizasyon) skorlandı. Bulgular: VCD grubu ovaryum dokusunda kontrol, taklit ve CYP grubuna göre artmış vasküler konjesyon ve hemoroji, vakualizasyon gözlendi. Aynı zamanda primordiyal, primer foliküller de ve gelişmekte olan foliküllerde dejenerasyon kontrol grubuna kıyasla artmıştı. CYP grubunda VCD grubuna göre daha az konjesyon ancak kontrol grubuna göre artmış vakuolizasyon ve foliküller de dejenerasyon gözlendi. CYP grubunda VCD grubuna kıyasla primordiyal ve primer foliküllerden ziyade gelişmekte olan foliküller de dejenerasyona rastlandı. Sonuç: Sonuç olarak her iki ajanın da ovaryumda POY’u tetiklediği ancak birbirinden farklı bazı histopatolojik durumlar oluşturduğu gözlendi.

Abstract

There are many known and unknown causes of premature ovarian failure (POY), which is one of the majör cause of female infertility. Gonadotoxic effects of chemotherapeutics and some chemical agents affect ovaries and can cause loss of function in the ovaries and can result infertility by triggering POY.In experimental studies of POY, it is very important to create the most appropriate experimental model for the clinical symptoms of the disease in order to develop the most effective treatments. The aim of this study is to histopathologically evaluate the mechanisms of POY inducing of two important agents: 4-vinylcyclohexene diepoxide (VCD) and cyclophosphamide (CYP). Although there are experimental POY models created with these agents in the literature, comparative presentation of histopathological changes in these models will guide researchers in choosing the appropriate model for new studies in this field.