NESEFÎ’NİN SİYER RİVÂYETLERİNE YAKLAŞIMI -MEDÂRİKÜ'T-TENZÎL VE HAKĀİKU'T-TE'VÎL ÖRNEĞİ-

AL-NASAFĪ’S APPROACH TO SIYAR NARRATIVES -THE EXAMPLE OF MADĀRIK AL-TANZĪL WA HAQĀ'IQ AL-TAW'ĪL-

Özet

Tefsir bilindiği üzere Kur’ân’ı-Kerîm’i anlama çalışmasıdır. Siyer ise Kur’ân-ı Kerîm’in tebliğcisi Hz. Muhammed’in (s.a.s.) hayatını ele almaktadır. Her iki ilim dalı da birbirinden azami derecede istifade etmektedir. Siyer müellifleri Hz. Peygamber'in hayatını yazarken âyetlerden istifade etmişler müfessirler de eserlerinde çok sayıda siyer rivayetine yer vermişlerdir. Bu çalışmada Nesefî’nin Medârikü’t-tenzîl ve hakāiku’t-teʾvîl adlı tefsiri, içerdiği siyer rivayetleri açısından incelenecektir. Nesefî, VII. yüzyılda Mâverâünnehir bölgesinde yaşamış, Hanefî/Mâtürîdî ekolünün önde gelen temsilcileri arasında sayılmıştır. Eserleri uzun zaman medreselerde okutulmuş ve değerlerini muhafaza etmiştir. Müellifin kısa ve özlü bir şekilde kaleme aldığı eserindeki Hz. Muhammed’in hayatına dair temel meselelere yaklaşımının belirlenmesi önem arz etmektedir. Makalede müfessirin siyer rivayetlerine yaklaşımı ve Hz. Peygamber anlayışına dair tespitler yapılmaya çalışılacaktır. Tespit edilen rivayetlerin değerlendirilmesi ve ilk dönem siyer kaynaklarıyla mukayesesi yapılacaktır. Bununla birlikte Medârikü’t-tenzîl’de geçen rivayetlerin zenginliğine dair örnekler verilecektir.

Abstract

Tafsīr (Qur’anic exegesis) briefly means the study of comprehending the Holy Qur’ān. Sīra, on the other hand, means to deal with the life of the Prophet Muhammad (saw), the preacher of the Holy Qur’ān. The two branches of knowledge are of utmost benefit for one another. While the authors of Sīra have benefitted from the verses in the process of writing the biography of the Prophet, mufassirs (commentators of the Qur’ān) have also included numerous narratives of Sīra in their works.In this study, Nasafī’s exegesis titled Madārik al-Tanzīl wa Haqāʻiq al-Tawʻīl will be discussed in terms of the narratives of Sīra it includes. Nasafī lived in Māwarāʾ an-Nahr (Transoxiana), and was considered among the leading figures of Hanafī/Maturidī Schools. His works were taught in madrasas for a long time and preserved their value and importance. It is important to determine the approach of the author to the main issues in the life of Prophet Muhammad in his shortly and concisely written work. In this study, the approach of the author to Sīra narratives as well as to his understanding of Prophet Muhammad will be tried to be determined. The narratives will be evaluated in comparison with the Sīra sources of the early period. Besides, several examples will be presented regarding the richness of the narratives included in Madārik al-Tanzīl.