"Matbuat hürriyetimiz var mı yok mu?" 1908 Sonrası Basın Özgürlüğü ve Matbuat Kanunu Tartışmaları

Is there freedom of the press, or not?" Discussions on the Press Law and Press Freedom after Second Constitution

Özet

II. Meşrutiyet'ın ilanı ile istibdata karşı mücadelenin en önemli unsurlarından biri olan basında sansür sona erdi. Ancak özgürlüğün tadına varan basın için artık yeni bir mücadele alanı vardı: özgürlüğünü bir daha kaybetmemek. Bu makalede Meşrutiyet'in ilanı ile 31 Mart Olayı arasındaki dönemde Matbuat Kanunu Lahiyası üzerinden Osmanlı basınında, ifade ve basın özgürlüğü hakkında yapılagelen tartışmalar ele alınmaktadır. Bu bağlamda dönemin ileri gelen farklı ideolojilerden gazeteci-yazar entellektüellerinin ve siyasi-mizahın önde gelen temsilcilerinin basın özgürlüğüne bakışları dönemin süreli yayınları çerçevesinde değerlendi- rilmektedir.

Abstract

After the proclamation of the Second Constitution, censorship came to an end in the Ottoman press which was one of the most important aspects of fight against despotism. However the Constitution brought a new challenge into the agenda of Ottoman press: not to lose this freedom once again. In this article, the press freedom debates of Ottoman press about the parliamentary bill of press are discussed in the eight month period between the proclamation of the Second Constitution and 31 March Incident. In this context, press freedom perspective of leading intellectuals and journalists of the era and foremost exam- ples of humor press are examined in the context of articles and caricatures of the then peri- odicals