Erken Cumhuriyet Döneminde Öğretmenlik Mesleği ve Öğretmen Kimliği

Özet

u yazı erken Cumhuriyet döneminde yönetici elitin toplumu dönüştürmekte aracı olacak yeni bir öğretmen kimliği oluşturma çabalarını ve bu politikaların uygulama sürecinde nasıl işlediğini dönemin kaynaklarında yer alan tartışmalardan yola çıkarak ele almaktadır. Yönetici elitin, öğretmenler arasında bir grup kimliği oluşturma ve öncülük bilinci yaratmaya yönelik tüm bu çabalarının birtakım yapısal engellere takıldığına ve bu nedenle başarılı ola- madığına işaret edilmektedir. Öğretmenlerden köylerdeki sıhhi ve ahlaki koşulları iyileştirme- leri ve köylü topluluklarını ulusal bütünlüğe intibak ettirmeleri beklenirken, pek çok ekono- mik ve sosyal sorunla karşı karşıya olan öğretmenler kendilerine yüklenen bu sorumluluğu üstlenmeye fazla istekli olmamışlardır.

Abstract

This paper deals with the early Republican governing elite's attempts at forging an ideal teacher identity, defined as an agent of the modernization project. Although state's penetration into and transformation of the traditional society through schooling has been widely acknowledged in modern Turkish historiography, the possibility of the teachers' resistance to these national projects and policies has not been explored. The paper argues that the project of recruiting teachers for modernization purposes was doomed to fail, mainly because the state lacked the very tools and infrastructural power that was necessary to carry out this policy. Although teachers were expected to sanitize, moralize, and nationalize peasants, most teachers who were faced with economic and social restraints were not interested in assuming this responsibility