"Caber Kalesi Cengi" ya da İktidarın Coğrafyaya Müdahalesi: Semboller Coğrafyasının Üretimi ve Yenidenüretimi Üzerine

"The Battle of Caber Castle" or the Political Power's Intervention in Geography: On the Production and Reproduction of Geography of Symbols

Özet

Bu yazıda Suriye İç Savaşı nedeniyle yeniden gündeme gelen Süleyman Şâh türbesi vesilesiyle sembolik coğrafyanın oluşumu tartışılmıştır. Bütün tarihdışı ve milliyetçi göndermelerine karşın, Süleyman Şâh türbesinin bugünkü varlığını, Osmanlı Devleti'nin kuruluş dönemine ilişkin mitosun, Sultan II. Abdülhamid'in kendi meşruiyetini, kamuoyu yaratma stratejilerini ve modern monarşinin kendisini yeniden-üretme potansiyelini ayakta tutmak ve yenilemek amacıyla giriştiği bir yeniden-canlandırma operasyonuna borçlu olduğu görülmektedir. Bu aynı zamanda Türkiye'de modern ve ulus-devletlere özgü sembolik coğrafya yaratma projesinin ilk örneği olarak kabul edilebilir. Bu yazının denediği gibi, bu çerçevede hem Türkiye Cumhuriyeti'nin dayandığı "vatan" kavramının geç Osmanlı tahayyülünden bir kopuş olduğuna hem de II. Abdülhamid döneminin ideolojik ve siyasal tercihlerine ilişkin kalıplaşmış bazı yargılar üzerine yeniden düşünmek mümkün olmaktadır.

Abstract

This article discusses the formation of geography of symbols upon the recent revival of the issue of Süleyman Shah's tomb. Despite its ahistoric and nationalistic references, the Süleyman Shah's tomb owes its existence to Abdülhamid II's operation to revive this myth of the formative period of the Ottoman State a) to shape his own legitimacy, b) to maintain and revitalize the potential for the monarchy to reproduce itself and for the strategies of creating a public. This can be seen as the first example in Turkey of the project of the creation of symbolic geography peculiar to modern nation-states. The author suggests a thorough revision of certain clichés regarding political and ideological preferences of the Hamidian Era as well as the assumption that the Republican understanding of "motherland" represents a rupture from its late Ottoman imaginations and manifestations.