Bölge-il ölçeğinde coğrafi bilgi sistem tasarımı ve uygulaması: Trabzon İl Bilgi Sistemi (TİBİS) modeli

Design and implementation of a region-province scaled GIS: A case study of Trabzon province

Özet

Ulusal kalkınma, bölgesel ve çevresel planların hazırlanması ve uygulanması, doğal kaynak envanteri, il, ilçe ve köy tabanlı planlama çalışmaları için Konumsal Veritabanları (KVT)'na gereksinim vardır. Geniş coğrafi alanlara yönelik bu tür çalışmalar, Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS), Uzaktan Algılama (UA) ve etkin konumsal modellemelerle gerçekleşebilir. Ülkemizde, özellikle kırsal ve kentsel alanları da kapsayan bölgelerde, çevresel, planlama amaçlı KVT oluşturma çabaları, yeterli nitelik ve nicelikte veri sağlanamadığından, henüz istenen düzeyde değildir. Farklı kamu kurumları tarafından, değişik formatta üretilen bilgiler, çevresel ölçekteki özel amaçlı planlama çalışmaları için öncelikle bir konumsal bilgi sistemine dahil edilebilmelidir. Bu çalışmada, bölgesel amaçlı çalışmalara yönelik olarak, çevre düzeni planı ölçeğinde, ancak bir il düzeyinde bir CBS uygulaması gerçekleştirilmiştir. Tasarım kapsamında, coğrafi bölge olarak Doğu Karadeniz Bölümü (DKB) ve Trabzon ili esas alınarak Trabzon İl Bilgi Sistemi (TİBİS) modeli geliştirilmiştir. Bu amaçla, bir çok farklı kurumdan sağlanan veriler, veri kalitesi denetlenerek kullanılmış, kurumlar bünyesinde var olmayan diğer konumsal veri gereksinimleri de Landsat ETM+ uydu görüntüsü ile sağlanmıştır.

Abstract

There is a need for a spatial database (SDB) in order to provide national and regional development plans and environmental plans, and conductive natural resource inventory on province, district and village base planning studies. These activities for large geographic areas could effectively be performed by Geographical Information System (GIS), Remote Sensing (RS) and spatial data models. As there is not enough amount of high quality data, providing a SDB with particularly environmental planning objectives, is not at desired level in Turkey, especially in the regions of rural and urban areas. The existing data, produced in different formats by various state institutions, may at first be added to a regional spatial information system for planning aims in environmental scale studies. In this study, a GIS implementation was performed for Environmental Land Development Plan, in order to serve at a province level. In designing a SDB, the Eastern Black-Sea Region (EBSR) of Turkey and Trabzon Province were chosen and a Province-based scale Spatial Information System for Trabzon was developed. Regarding this objective, the data obtained from different state institutions was used by examining of data quality. Other necessary spatial data which was not available in institutions was provided with the process of Landsat ETM+ imagery data.