Dil ve Edebiyat Öğretiminde Parodi: Aşk ve Gurur ve Zombiler

Özet

Günümüz dil ve edebiyat öğretiminde klasik yapıtların okunmasına yönelik olumsuz bir bakış olduğu bilinmektedir. Öğrencilerin bu tür yapıtları daha yeni ve heyecan verici bir biçimde okuyabilmesi için sınıf ortamında farklı teknolojik uygulamalar ile yeniden üretme ya da uyarlama çalışmalarından yararlanılabilir. Parodi de bu çalışmalardan biridir. Bu bağlamda çalışmanın amacı, özgün yapıtla (Aşk ve Gurur) karşılaştırmalı olarak Aşk ve Gurur ve Zombiler romanı ile filminin parodik söylemsel görünümlerinin belirlenerek parodinin dil ve edebiyat öğretiminde kullanılabilirliğine ilişkin değerlendirmelerde bulunmaktır. Çalışma nitel bir araştırmadır. Araştırma deseni ve veri analiz yöntemi olarak Fairclough’un eleştirel söylem çözümlemesi (metin, söylemsel eylem ve toplumsal eylem) modeli kullanılmıştır. Araştırma kapsamına özgün yapıt, yazılı parodik yapıt ve görsel-işitsel parodik yapıt olmak üzere üç farklı metnin alınması nedeniyle maksimum çeşitlilik örneklemesi seçilmiştir. Çalışmanın öznellikten arındırılması amacıyla çözümlemeler, iki farklı araştırmacı tarafından farklı zamanlarda gerçekleştirilmiş ve araştırmacılar arasındaki ortaklık/benzerlikler temelinde yorumlamalara gidilmiştir. Bununla birlikte söylemler, bağlamları dikkate alınarak doğrudan alıntılanmış, dilbilimsel incelemeler ayrıntılı olarak gösterilmiştir. Çalışmada parodinin, metin türü ve/veya teknik olarak dil ve edebiyat öğretiminde öğretmenler tarafından kullanılabilecek bir seçenek olarak değerlendirilebileceği sonucuna ulaşılmıştır.