Dergiler / Karadeniz Araştırmaları / 2013 / Cilt: 10 - Sayı: 37

Osmanlı vilayetlerinde mesleki-teknikeğitimin gelişimine bakışlar: Bursa sanayi mektebi

MEHMET ALİ YILDIRIM

Sayfa
71–90
DOI
—

Özet

Osmanlı döneminde faaliyet gösteren sanayi mekteplerinin ilk örneği, 1863 yılında Niş’te tesis edilen ıslahhânedir. Kimsesiz çocukları sefil ve perişan bir vaziyetten kurtararak topluma kazandırmak amacıyla Mithat Paşa tarafından kurulan Niş Islahhânesi’nin başarısı evvela bölgede ve kısa süre sonra Anadolu’da ıslahhânelerin yaygınlaşmasını sağladı. Öte yandan bu özgün ve fonksiyonel kurumlar zamanla eğitim- öğretim faaliyetleriyle ön plana çıkarak birer mesleki eğitim kurumu halini aldılar. Ancak bu dönüşüm, masrafları yerel yöneticilerin belirlediği ve sabit olmayan kaynaklarla karşılandığından dolayı her ıslahhâne için farklı süre ve zamanlarda gerçekleşti. Dolayısıyla bu çalışmada Anadolu’nun önemli kentlerinden olan Bursa’daki sanayi mektebinin gelişimi ele alınmıştır. Emsalleri gibi 1911 yılına kadar standart bir program ve teşkilat yapısından uzak kalan mektebin, tarihsel süreç içerisinde nasıl bir ilerleme kaydettiği kuruluşundan Cumhuriyet devrine kadar incelenmeye çalışılmıştır.

Abstract

The first example of industrial schools in the Ottoman Empire is the Nish Children’s Home founded in 1863. Success of the Nish Children’s Home, founded with the aim of reintegrating homeless and miserable children to the society, made chidren’s homes widespread, firstly in the Balkan cities and then in all Anatolia. On the other hand, these unique and functional institutions, which stood out with their educational activities, became prominent vocational training institutions over time. However, this transformation period was different for each institution, since expenses were covered by the local authorities with non-fixed resources. Accordingly, this study deals with the development of industrial school in Bursa, one of the most important cities of Anatolia. Like its peer schools which stood clear off a standard curriculum and organizational structure till 1911, the progress of the school from establishment to the Republic Period is discussed.