COSO İç Kontrol Modeli ve Kontrol Ortamı

Özet

Teknolojik ve iktisadi gelişmeler, daha uzun iş süreçlerinin daha çok personel ile gerçekleştiği, hiyerarşik olarak daha iç içe geçmiş yapıların oluştuğu, karmaşık işletme yapılarının ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Bu durum neticesinde ge- leneksel kontrol yapıları, işletmelerin faaliyetlerini izleme noktasında yetersiz kal- mıştır. İşletme sürekliliği kapsamında değişen ve gelişen ihtiyaçlara cevap veri- lemeyecek duruma gelinmiştir. Bu bağlamda Amerikada bağımsız meslek kuru- luşlarından oluşan ve iç kontrolün işletmelerde göz ardı edilemez bir yapı hali- ne gelmesi nedeniyle önemli yeni bakışlar sunan COSO iç kontrol modeli ortaya çıkmıştır. COSO iç kontrol yapısı kendine özgü bileşenleri (Kontrol ortamı, Risk değerlendirme, Kontrol faaliyetleri, Bilgi ve İletişim, İzleme/Takip Faaliyetleri) ile işletme faaliyetlerinin etkinliği ve verimliliği, işletmece sunulacak mali raporların ve bilgilerin güvenirliği ve söz konusu mevcut yasal düzenlemelerle çelişmeyen çok boyutlu bir yapı olarak ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada genel hatları ile COSO iç kontrol modelini özetledikten sonra, özel olarak COSO bileşenlerinden Kontrol ortamı üzerinde durulmuştur.

Abstract

Technological and economic developments have led to the emergence of comp- lex business structures in which longer business processes can be held with more staff and nested structures are formed hierarchically. As a result, the tra- ditional control structures become unfit in terms of business activity monitoring. They can not respond to changing requirements and new necessities arising wit- hin the scope of business sustainability. In this context, the COSO internal cont- rol model which is composed of independent professional organizations in the United States and providing significant insights because of the fact that the in- ternal control could not be ignored by business, has emerged. The COSO inter- nal control structure with its specific components (control environment, risk as- sessment, control activities, information and communication, monitoring activiti- es) has come into existence as a multidimensional structure that ensures effec- tiveness and efficiency of operating activities, it guarantees information reliability of financial reports offered by the company and does not conflict with existing le- gislation. In this study, after summarizing the COSO internal control model with the general terms, control environment which is the one of COSO components is focused specifically.