Türkiye’deki sağlık hizmetleri sektörünün şehirlerin panel verilerine dayalı olarak etkinlik ve verimliliklerinin ölçümü

Özet

Türkiye, "Sağlıkta Dönüşüm Programı" ile büyük değişikliklerin olduğu önemli bir dönüşüm süreci gerçekleştirdi. Bununla birlikte, sağlıkta dönüşüm programının uygulanmasından bu yana Türkiye'de hastanelerin uygulamaları ve davranışlarıyla ilgili birçok şeyin istatistik kayıtları elde edilebildi. Bu kayıtlar, reformlardan kaynaklanan çeşitli sorunlara işaret ederken, bunlara ilişkin metodolojik bir analiz nadiren gözlemlenmiştir. Çalışmada, il düzeyindeki sağlık hizmetlerinin beş yıllık verilerine dayalı olarak, Türkiye'nin sağlık reformu sonrasındaki dönemde sağlık hizmetleri sektörünün üretken verimliliği analiz edilmektedir. Etkinlik ölçümlerinin elde edilmesinde, Veri Zarflama Analizi olarak bilinen parametrik olmayan bir yaklaşım kullanılmıştır. 2009 ve 2013 yılları arasındaki verimliliğin bulunmasında, Malmquist Endeksi kullanılmıştır. Ayrıca, değerlendirme değerleri 1'e eşit olan illerin sıralanması için süper etkinlik modeli uygulanmaktadır. Hesaplanan Malmquist endeksine göre sonuçlar incelendiğinde, sağlık hizmetleri sektöründe 47 ilin verimliliğini arttırdığı ancak 34 ilin verimliliğini azalttığı gözlemlenmektedir. Öte yandan, sonuçların değerlendirilmesi ile ekonomik kalkınma düzeyinin ve hastanelerin etkinlik performansının mutlaka birlikte hareket etmediğini göstermektedir.