Dergiler / Ege Coğrafya Dergisi / 2019 / Cilt: 28 - Sayı: 2
COĞRAFYA DERSLERİNDE MEKÂNSAL DÜŞÜNME ÖĞRETİMİ ÖLÇEĞİ: TÜRKÇE’YE UYARLAMA GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI
- Dergi
- Ege Coğrafya Dergisi
- Sayfa
- 213–225
- DOI
- —
Özet
Bu çalışmada Jo & Bednarz (2014b) tarafından geliştirilen Dispositions Toward Teaching Spatial Thinking Through Geography’ ölçeğinin (Coğrafya Derslerinde Mekânsal Düşünme Öğretimi) Türkiye koşullarında geçerliliğini ve güvenilirliğini belirlemek amaçlanmıştır. 40 maddeden oluşan 5’li likert tipindeki ölçek, 2018-2019 yılında 9 devlet üniversitesinde toplamda 1170 coğrafya öğretmen adayına gönüllülük esaslı uygulanmıştır. Ölçeğin geçerliliği ve güvenirliği belirlemek için birtakım çalışmalar yürütülmüştür. Yapı geçerliliği için Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yapılmıştır. AFA için 590, DFA için ise 587 coğrafya öğretmen adayının verileri kullanılmıştır. Kapsam geçerliliği için uzman görüşü alınmıştır. Yapılan analizler sonucunda ölçekten 17 madde çıkarılmıştır. Elde edilen sonuçlar, 23 maddelik ölçeğin beş faktörlü özgün yapı ile tutarlı ve verilerle uyumlu olduğunu göstermektedir. Ölçeğin güvenilirliği için, ölçeğin tamamının ve alt boyutlarının iç tutarlılık katsayıları kontrol edilmiştir. Elde edilen Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı ölçeğin tümü için 89; mekânsal kavramların açık öğretimi alt boyutu için.79; mekânsal düşünme becerileri öğretme alt boyutu için .79; coğrafyada mekânsal düşünme alt boyutu için .75; mekânsal temsiller ve mekânsal teknolojilerin kullanımı alt boyutu için .73 ve düşünme becerilerini öğretimi alt boyutu için .62 olarak elde edilmiştir. Test tekrar-test yöntemi ile elde edilen sonuçlar ölçeğin kararlı bir yapıya sahip olduğunu işaret etmiştir. Bu bulgular dikkate alındığında, “Coğrafya Derslerinde Mekânsal Düşünme Öğretimi” ölçeğinin Türk kültüründe geçerli ve güvenilir bir ölçme yaptığı sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte ölçekten alınan puanların artması, öğretmen adaylarının coğrafya derslerinde mekânsal düşünmeyi öğretmeye ilişkin eğilimlerinin yüksek olduğu; ölçekten alınan puanların azalması ise öğretmen adaylarının coğrafya derslerinde mekânsal düşünmeyi öğretmeye ilişkin eğilimlerinin düşük olduğu anlamına geldiği ifade edilebilir.
Abstract
In this study, it was aimed to determine the validity and reliability of “Teaching Spatial Thinking through Geography Disposition Inventory”, developed by (Jo & Bednarz, 2014b), in Turkey. The 5-point Likert-type inventory consisting of 40 items was applied voluntarily to a total of 1170 preservice geography teachers in nine public universities in the 2018-2019 academic year. A number of studies were conducted on the validity and reliability of the inventory. Exploratory Factor Analysis (EFA) and Confirmatory Factor Analysis (CFA) were carried out for the construct validity. The data from 590 and 587 preservice geography teachers were used for EFA and CFA, respectively. Expert opinion was obtained for the concept validity. As a result of the analyzes, 17 items were removed from the inventory. The results showed that the 23-item inventory was consistent with the original five-factor structure and the data. For the reliability of the inventory, the internal consistency coefficients of the whole inventory and its sub-dimensions were checked. Accordingly, the Cronbach’s Alpha internal consistency coefficient was found to be .89 for the whole inventory; .79 for the sub-dimension of the explicit teaching of spatial concepts; .79 for the sub-dimension of teaching spatial thinking skills; .75 for the sub-dimension of spatial thinking in geography; .73 for the sub-dimension of the use of spatial representations and spatial technologies; and .62 for the sub-dimension of teaching thinking skills. The results obtained via the Test-Retest Reliability method indicated that the inventory had a stable structure. In light of these findings, the “Spatial Thinking Inventory in Geography Teaching” leads to a valid and reliable measurement in Turkish culture. Furthermore, according to the study, the increase in the scores obtained from the inventory means the preservice teachers have high tendency to teach spatial thinking in geography teaching, while the low scores point to preservice teachers' low tendency in this scope.