Türk Borçlar Kanunu (TBK) m.100 (eBK m.84)' ün Mahsup Kuralına İlişkin Bir İncelemeA Research Related to the Rule of Deduction according to Turkish Code of Obligations, Art. 100 (Code of Obligations (repealed), Art. 84)

Özet

(f.1). Alacaklı kısmen ifayı kabul ederse borçlu, borcun kendisi tarafından ikrar olunan kısmını ifadan kaçınamaz (f.2)” içeriğindeki TBK m.84 hükmü “alacaklının borçlunun bir kısmi edimini kabul edip edeme- yeceği” ve “borçlunun da böyle bir kısmi edimi hukuka uygun olarak ifaya yetkili olup olmadığı” olmak üzere iki sorun ile ilgilidir. Kanun Koyucu, borçlu ile alacaklı arasındaki bu menfaatler çatışmasında “kural olarak” “edimin ifasında bütünlük” ilkesini benimseyerek alacaklının yanında yer almıştır1. Buna göre alacaklı, borcun tamamı belli ve muaccel ise kısmi ifayı reddetmeye yetkilidir ve bu red kendisi için zararlı hiçbir bir hukuksal sonuca yol açmaz. Böylelikle TBK m.84’ün ratiosu, “kısmi ifayı reddeden alacaklının bir zarara uğramaması” olarak belirir. Buna göre borcun tamamı belli ve muaccel ise kısmi ifayı reddeden alacaklı, alacaklı temerrüdüne düşmeyeceği gibi; bilakis borçlu, kısmi ifa teklifinin alacaklı tarafın- dan reddi ile birlikte “borcun tamamı için” borçlu temerrüdüne düşer2