Türk Sineması'nda Sıra Dışı Bir Kadın Karakter Olarak Aliye Rona

Özet

Türk Sinemasının en başarılı kadın oyuncularından Aliye Rona, canlandırdığı kadın karakterlerin özgünlüğü ile diğerlerinden ayrılır. Ronayı farklı kılan, fiziksel görünümü ve sert mizacıyla oyunculuk yeteneğini birleştirerek yarattığı otoriter kadın karakteridir. Onu sıra dışı yapan esas özelliği ise ataerkil toplumsal yapı içerisinde, düzenin cinsiyetçi değerlerini benimseyerek, iktidar sahibi ve erkeklere hükmedebilen bir kadın görüntüsünde olmasıdır. Bu yönüyle Aliye Ronanın oynadığı karakterler, sinemanın, sadece eril karakteri etkin ve iktidar sahibi olarak kuran anlatısal yapısında bir kırılma noktası olma özelliği gösterir. Bu nedenle Aliye Rona karakterleri, her ne kadar oynadığı roller toplumsal cinsiyet kodları içerisinde kurgulanmış olsa da, toplumsal cinsiyet çalışmaları bağlamında incelenmesi gereken kadın karakterleridir. Bu çerçevede çalışmada Aliye Ronanın rol aldığı filmlerden beşi, göstergebilimin sağladığı analiz araçlarından da yararlanılarak toplumsal cinsiyet bağlamında çözümlenmiş, Aliye Ronanın canlandırdığı kadın karakterlerin, Türk Sinemasında egemen olan kadın temsillerinden belirgin şekilde farklı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ronanın oynadığı filmlerdeki güçlü kadın karakterleri erkekler üzerinde iktidar kurmalarına rağmen, kurdukları iktidar erkek iktidarına eklemlenmiş bir iktidardır. Karakterler toplumsal cinsiyet rollerinin devamlılığını sağlamakta, onu pekiştirmekte aracı olmaktadır. Bu doğrultuda Ronanın oynadığı karakterlerinin toplumsal cinsiyet kimliklerinin, benimsenmesini ve devamlılığını sağlayan söylem ve eylemler ürettiği saptanmıştır. Bu bakımdan Ronanın iktidar sahibi kadın imajının altında, ataerkil iktidarla işbirliği yaparak onun devamına hizmet eden bir kadın profili bulunmaktadır.

Abstract

Aliye Rona who is one of the most successful actresses of Turkish cinema, distinguished from the other actresses by the originality of the female characters she acted. The thing that distinguished Rona from the other actresses is that she is an authoritative female character that she created by combining her acting ability with her physical appearance. The main feature that makes her unusual is that within the patriarchal social structure, adopting the sexist values of the order, she has the image of a powerful woman who can dominate men. In this respect, the characters played by Aliye Rona demonstrates a breaking point within the cinema's narrative structure which establishes only male characters as an active and powerful factors. Therefore Aliye Ronas characters, although the roles she acted fictionalized in gender codes, are the characters that should be examined within the context of gender studies. In this context, five movies, acted by Aliye Rona examined by analytical tool of semiotics. Female characters played by Aliye Rona are clearly distinguished from the dominant female representation in Turkish Cinema. They are strong characters and are able to establish power over men. However their power is articulated in the male power. It is considered that this situation reinforces and ensures the continuity of the status of being female that is built by the patriarchal society. In this regard, the characters that were played by Rona ensure the continuity and adoption of the gender identities via producing action and discourses. The image of Rona represents the woman profile that collaborates with the patriarchal power and serves its continuation.